Kültür

Şiddet 132 | Çağımızın Şiddeti 14 Teknoloji ve Sanal Dünya 2

Elektronik Atık, Cumhur Coşkun, afiş tasarımı, 2017.
Yapay zekaya ve bilgisayarlara gereğinden fazla güvenilmesi sonucunda doğabilecek işsizlik, insanlığımızı kaybetme, çaresizlik gibi sorunların ayırdında olmak ve çözüm önerileri ile sorunları karşılamak gerekecektir. Elektronik atık da çözüm üretilmesi gereken konulardan biri olacaktır. Gün geçtikçe atıklar çoğalıyor, mekanlar endüstri ve teknoloji atıklarıyla doluyor.Uzay çalışmalarının yarattığı uzay çöpü de ayrı bir tehdit.
Çağdaş sanatçı, teknolojiye bağımlı bireyin, teknoloji ürünü atıkla olan ilişkisine dair kaygısını eserlerinde yansıtıyor.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Sarsılan İmge – Pera Müzesi, 2018.

Türkiye Bilişim Vakfı’nın kurucusu ve başkanı Faruk Eczacıbaşı, geleceğe hazır olmak için dikkat edilmesi gereken hususları anlatıyor. Değişimi başlatamayan veya ayak uyduramayan yapıların yerine yenilerinin geldiğini; esnek olmak için sorgulayıcı düşünce ve ona uygun eğitim gerektiğini yazıyor. Eczacıbaşı, tek bir otele sahip olmayan AirBNB’nin dünyanın en büyük konaklama şirketi olduğuna dikkat çekerek çağımızda teknolojinin hem yeni imkanlar, hem yeni riskler getirdiğinin altını çiziyor. Kişiler ve nesneler arasında çoğalarak yayılan iletişimin toplumsal yapıları, ekonomi ve siyasetin dinamiklerini de değiştirme gücü taşıdığını söylüyor. Teknolojinin sanal hırsızlıklar, siber terörizm, sahte haber yayma, seçimlere müdahale yeteneği gibi kötüye kullanımına da dikkat çekiyor.
Bilgisayarların boyutları küçüldü, maliyetleri düştü, hızları katlanarak arttı. İleri bilgisayar işlemcileri neredeyse her nesnenin içine yerleştirilebiliyor: telefonlar, saatler, arabalar, ev aletleri, silah sistemleri, insansız hava araçları ve hatta insan bedeni.
Temelde elle ya da kağıt üzerinde yapılan işler – okumak, alışveriş, eğitim, dostluk, endüstriyel ve bilimsel araştırmalar, siyasi kampanyalar, finans, devlet kayıtlarının tutulması, güvenlik izlemeleri, askeri strateji – bilgisayarın alanına giriyor ve insan faaliyetleri giderek verileşiyor, ölçülebilir, analiz edilebilir oluyor.
Her nesne internete bağlı ve merkezi bir sunucuyla ya da başka ağ tabanlı aygıtlarla iletişim kuracak şekilde programlanmış.
Siber uzay kaynaklı tehditler henüz belirsiz ve tam anlamıyla tanımlanmamıştır.
Siber savaş, bir devletin, başka bir devletin bilgisayar sistemlerinde veya ağlarında hasar yaratmak üzere gerçekleştirdiği sızma faaliyetleridir. ABD Siber Komutanlığı’nın tahminine göre, bir sonraki savaş siber uzayda başlayacak.
Bir bilgisayar grubunun devlet ağlarına sızıp gizli bilgileri yayabildiği Wikileaks ile görüldü.
Devlet destekli siber saldırı Stuxnet, İran’ın nükleer çalışmalarını aksatıp geciktirmeyi başardı.
2007’de Rusya’dan Estonya’ya yapılan bir saldırı, iletişimi günlerce felç etti.