Sualtı Arkeolojisinin Türkiye’de Doğuşu 3

INA’nın kuruluşu, sualtı arkeolojisi disiplininin Bodrum’da gelişmesini sağlamış; Türkiye, sualtı arkeolojisinde merkez, lider ülke olmuştur. Türkiye’de birçok üniversitede sualtı arkeoloji bölümleri kurulmuştur. Dünya denizcilik kronolojisini yazan kurum Türkiye’dedir. Bütün raporlar Kültür Bakanlığı’na veriliyor, bulunan eserler sergileniyor, bu ülkemize büyük prestij sağlıyor. INA Bodrum’un müdürü, sualtı arkeoloğu Tuba Ekmekçi Littlefield’in verdiği bilgilere göre, dünyadaki bütün sualtı arkeoloji hocaları 60’larda Türkiye’de, George Bass’ın yanında yetişmiş olduğu için dünyada Bodrum/Türkiye çok hatırlıdır. INA Bodrum yılda ülkeye 600 bin-1 milyon dolar nakit girişi ve 20 ailenin istihdamını sağlıyor.

George Bass, ailesi dahil, herkes tarafından George Bey (1932-2021) diye anılıyormuş. ABD’nin Ulusal Bilim Madalyası sahibi George Bey, Fahri Bodrumlu ilan edilmişti. Ayrıca, Bodrum Kalesi’nin onarılıp, Müze’nin kurulmasını sağlamıştı.

INA’nın eski dünya bölümü Bodrum’da. Texas A&M Üniversitesi’ndeki yeni dünya bölümü Portekiz, İngiliz, İspanyol gemileriyle, 16-18. yüzyıl ile uğraşıyor. Pennsylvania’dan Texas’a geçiş George Bass’ın yer değiştirmesiyle oluyor.

INA Bodrum’un Yeniköy Mahallesi Sualtı Sokak No 2’deki binasının bulunduğu arazi 1988’de, George Bey, INA eski müdürü Tufan Turanlı, halen müze çalışanı olan Frederick van Doorninck ve Cemal Pulak’ın katkılarıyla alınıyor. 1990’da toplanan bağışlarla binanın yapımına başlanıyor. Mimar Turgut Cansever de emeğini bağışlıyor. Kütüphane, Texas’tan gelen öğrenciler için yatakhane, depolar, araştırma ofislerini içeren bu kampusun yapımı, bağışların akışına bağlı olduğu için, on yıl sürüyor. INA’nın 60 küsur bağışçısından üçü Türk. Bu üç bağışçı, 1999’da kurulan Türkiye Sualtı Arkeolojisi Vakfı üyesi.

Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesi, 2021.