Categories: Yemek Kültürü

Yemek Kültürü 9 | Ön Asya Mutfağında Yemek Çeşitleri 7


SEBZELER / MEYVALAR

Doğu bir çok ürünün ana vatanı.

Eski Yunanlılar ve Romalılar 1000 çeşidi aşkın bitkiyi tanımlamışlardı. İ.Ö. 5 yy. dan günümüze ulaşmış tıp ve bitki bilim yazıları vardır.

Bizans döneminde ise yeşillik ve sebzeler bayağı besinler sayılırdı. Zengin ve soyluların sofralarında yeşillik ve sebzeye çok az rastlanırdı. Ancak bakliyat ve sebze yoksullarla keşişlerin ana besin kaynağı olduğu için tüketimi çoktu.

Sasaniler zamanında Çin’den getirilip İran iklimine alıştırılmış turunçgiller Ortaçağ’da yaygınlaşmıştı.
Patatesin, dolmalık biberin, domatesin, yer fıstığının, ayçiçeğinin, kakaonun ve mısırın anavatanı Amerika kıtasıdır.
Çilek 18 yy’ da Şili’den Avrupa kıtasına gelmiştir.
Patlıcanla kavunu Hindistan’dan; portakalı, mandalinayı, şeftaliyi, ayvayı, ıspanağı, pirinci Hindistan ve Çin’den alıp Akdeniz’e tanıtan İranlılar’dır. Patlıcan, Avrupa kıtasına ilk kez İspanya yoluyla Araplar tarafından getirilmiştir. Musakka bir Orta Asya yemeğidir. Oradan İran’a ,oradan Araplara geçmiş ve yayılmıştır.

Karpuzun anavatanı Güney Afrika’dır.

Kavun Türkçe bir kelimedir, Uygurların yaşadığı Turfan bölgesi bugün de kavunlarıyla ünlüdür.
Hıyar en erken 6. yy. da Çin’de görülmüştür.
Pancar Çin’e Araplar tarafından getirilmiştir.
Sarımsak, Orta Asya kökenli bir bitkidir.
Çin ve Hindistan pırasayı Türkler’den almıştır. Anadolu’da Rumca kökenli “pırasa” adı öne çıkmıştır.
Biberin anayurdu Hindistan’dır. Pul bibere 11. yy. da ISSI -od (ateş gibi sıcak) denmesi bugün Güneydoğu Anadolu’daki ‘isot’ adının kökenidir.
Domates, Osmanlı’ya 19. yüzyılda gelmiş ve önce adına ‘frenk elması’ denmiştir, Avrupa’ya ilk gelişi ise 16. yy.dır.
Son dönem Osmanlı mutfağına yeşil yapraklı otların(horta) girişi Girit etkisi ile olmuştur.
Butan’da da kırmızı biberler bizde olduğu gibi damlarda kurutuluyor.

 

Jodpur Jaiselmer yolu üzerinde kurutulan kırmızı biberler

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Postkolonyalizm 19

İngiltere, sömürgeci ve işgalci politikalarıyla etkisi bugün de süren sorunlar bıraktı: Filistin meselesi, Kıbrıs meselesi,…

20 saat ago

Dünyadan Atasözleri

İnsanlar yaşadıkça ihtiyarladıklarını sanırlar, halbuki yaşamadıkça ihtiyarlarlar. Malezya Ne kadar alçaktan uçarsan, düştüğün zaman o…

2 gün ago

Müziğe Dair 4

Ortodoksluğun müzik enstrümanlarına koyduğu yasak, kilise vokal müziğinin gelişimine yol açmıştır. Rus halk şarkılarının çok…

3 gün ago

İngiliz Klasik Müziğine Kısa Bir Bakış 2

Müzisyen bir aileden gelen ve 1660’da başlayan Restorasyon Dönemi’nde Londra’da yaşamış olan Henry Purcell (1659-1695)…

5 gün ago

İngiliz Klasik Müziğine Kısa Bir Bakış 1

Avrupa çok sesli müziği,  dini ve din dışı müzik olarak iki yönde gelişmiştir. Dini müzikte…

6 gün ago

Gandhara Sanatı 2

Gandhara bölgesinde taş levhalar, sütunlar, kaideler ve heykeller üzerine, çoğu kare ağızlı keski, delgi ya…

7 gün ago