Categories: Yemek Kültürü

Yemek Kültürü 9 | Ön Asya Mutfağında Yemek Çeşitleri 7


SEBZELER / MEYVALAR

Doğu bir çok ürünün ana vatanı.

Eski Yunanlılar ve Romalılar 1000 çeşidi aşkın bitkiyi tanımlamışlardı. İ.Ö. 5 yy. dan günümüze ulaşmış tıp ve bitki bilim yazıları vardır.

Bizans döneminde ise yeşillik ve sebzeler bayağı besinler sayılırdı. Zengin ve soyluların sofralarında yeşillik ve sebzeye çok az rastlanırdı. Ancak bakliyat ve sebze yoksullarla keşişlerin ana besin kaynağı olduğu için tüketimi çoktu.

Sasaniler zamanında Çin’den getirilip İran iklimine alıştırılmış turunçgiller Ortaçağ’da yaygınlaşmıştı.
Patatesin, dolmalık biberin, domatesin, yer fıstığının, ayçiçeğinin, kakaonun ve mısırın anavatanı Amerika kıtasıdır.
Çilek 18 yy’ da Şili’den Avrupa kıtasına gelmiştir.
Patlıcanla kavunu Hindistan’dan; portakalı, mandalinayı, şeftaliyi, ayvayı, ıspanağı, pirinci Hindistan ve Çin’den alıp Akdeniz’e tanıtan İranlılar’dır. Patlıcan, Avrupa kıtasına ilk kez İspanya yoluyla Araplar tarafından getirilmiştir. Musakka bir Orta Asya yemeğidir. Oradan İran’a ,oradan Araplara geçmiş ve yayılmıştır.

Karpuzun anavatanı Güney Afrika’dır.

Kavun Türkçe bir kelimedir, Uygurların yaşadığı Turfan bölgesi bugün de kavunlarıyla ünlüdür.
Hıyar en erken 6. yy. da Çin’de görülmüştür.
Pancar Çin’e Araplar tarafından getirilmiştir.
Sarımsak, Orta Asya kökenli bir bitkidir.
Çin ve Hindistan pırasayı Türkler’den almıştır. Anadolu’da Rumca kökenli “pırasa” adı öne çıkmıştır.
Biberin anayurdu Hindistan’dır. Pul bibere 11. yy. da ISSI -od (ateş gibi sıcak) denmesi bugün Güneydoğu Anadolu’daki ‘isot’ adının kökenidir.
Domates, Osmanlı’ya 19. yüzyılda gelmiş ve önce adına ‘frenk elması’ denmiştir, Avrupa’ya ilk gelişi ise 16. yy.dır.
Son dönem Osmanlı mutfağına yeşil yapraklı otların(horta) girişi Girit etkisi ile olmuştur.
Butan’da da kırmızı biberler bizde olduğu gibi damlarda kurutuluyor.

 

Jodpur Jaiselmer yolu üzerinde kurutulan kırmızı biberler

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Special Hard Labor Camps

Hard labor camp system for political prisoners, the development of which started in 1948 under…

23 saat ago

Faşizm Diktatörlük 57

Çar Pavel şöyle demişti: “Rusya’da büyük adam, benim konuştuğum kişidir ve sadece, ben onunla konuştuğum…

2 gün ago

Göçmenler 27 Kavram Göçü

Kavramlar, farklı disiplinler, tarihsel dönemler ve kültürel bağlamlar arasında seyahat eder.  Ona göre kavramlar yalnızca…

3 gün ago

Göçmenler 26 Bilgi Göçü, İstemli ve İstemsiz Göç

Bilgi göçü, bilginin insanlar, topluluklar, kurumlar, ülkeler, disiplinler ve dönemler arasında hareket etmesi olarak düşünülebilir.…

4 gün ago

Göçmenler 25

Göç, yalnızca hareketle tanımlanamaz; mekan değişimini ve hane bağlarının kopmasını da kapsar. Çingenelerin hareketi, kültürel…

5 gün ago

Göçmenler 24

Irklar ve halklar arasında var olan kültürel farklılara yargıç, tarihçi ve politik düşünür Montesquieu (1689-1755)…

6 gün ago