Geziler

Bulgaristan’a Dair 2

Sofya’daki bu Osmanlı dönemi camisi günümüzde arkeoloji müzesi.
Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu, 2018.

Sırplar, 8. yüzyıldan 12. yüzyıla kadar ya Bulgarların ya da Bizans İmparatorluğu’nun otoritesi altında yaşadılar.
Bölgede 167 yıllık Bizans egemenliği sonrası 1185 ile 1396 yılları arasında başkenti Tırnova olan İkinci Bulgar İmparatorluğu hüküm sürmüştür.
12. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Bizans İmparatorluğu’nun ve Bulgarların güç kaybetmesi, Sırp devletinin genişlemesi açısından önemli fırsatlar doğurdu. 1330 tarihindeki yenilgiden sonra Bulgarlar, Sırplar için bir tehlike olmaktan tamamen çıktı.
14. yüzyılın ortalarında Bizans İmparatorluğu tahtı etrafında yaşanan siyasi mücadelede Sırplar, Bulgarlar ve Yunanlar İoannes Paleologos’u, Osmanlılar ise İoannis Kantakuzenos’u destekliyorlardı.
Osmanlılar 1340’a doğru tüm Meriç Vadisine akınlar düzenlemeye başlamışlardı.
1346’da Teodora ile evlenen Orhan Bey’in kayınpederi Kantakuzenos ile ittifak kurması, Osmanlıların Balkanlar’a geçişine önemli bir vesile yarattı.
1352’de Kantakuzenos’un Paleologos’a karşı savaşmak için yardım istemesi üzerine Orhan Bey, oğlu Süleyman komutasında bir orduyu Edirne’ye gönderdi. Paleologos’un kuvvetleri arasında Sırplar, Bulgarlar ve Yunanlar vardı. Savaşı Osmanlılar kazandı. Zaferden sonra Gelibolu yarımadasındaki Çimpe’ye yerleşen Süleyman Paşa, Kantakuzenos’un ısrarlarına rağmen kaleyi boşaltmadı ve bu mekan Osmanlıların Balkan fetihleri için kullandığı bir üs haline geldi.
Osmanlılar 1362’de Plovdiv‘i, 1382’de de Sofya‘yı ele geçirdiler. Bulgaristan’ın son çarı olan İvan Şişman, 1371’de Osmanlı’nın vasalı olduğunu açıklamak zorunda kaldı. 1389’da Sırp, Bosna ve Hırvat güçleri Kosova‘da bozguna uğradı.
Orhan Gazi’nin oğlu, Osmanlı’nın üçüncü padişahı I. Murat veya Murat Hüdavendigar (1360-1389) üç yıl Sofya’da kalıp, fethettiği yerleri bu şehre kaydetmiştir. I. Murat, Kosova’da suikasta uğramış, burada defnedilmiştir.
1389 Kosova Savaşı’ndan sonra Osmanlılar İvan Şişman’ın üzerine yöneldiler ve başkent Tırnova’yı üç ay süren bir kuşatmadan sonra 1393’te ele geçirdiler. 1396’da Vidin de Osmanlıların eline geçince Bulgar bağımsızlığı tamamen ortadan kalkmış oldu. Kanuni devrinde Sofya, Rumeli eyaletine sancak merkezi olmuştur.