Eğitim

Çin 79E Çin’de Eğitim 5

Çin klasikleri, bir öğretmenle öğrencisinin ilişkisinden daha önemli tek şeyin, bir ebeveynle çocuğu arasındaki bağ olduğunu söyler (1).

İmparatorluk sınavları, en kötü çevrelerden gelen çok yoksul bilginler için dahi, daha yüksek düzeyde bir yaşama atlama tahtası görevi görürdü (2).

Çin’de devlet memurluğu en şerefli ve en kazançlı meslek olarak görülüyordu. Giriş sınavları her erkeğe açıktı. Yoksullar bile sınavı verebilirlerse yönetici sınıfa yükselebiliyorlardı (3). Bilgi edinip, sınavla memur olmak, eski Çinli aydınların ömür boyu süren çabasıydı (4). Devlet memuriyetinde terfi asalete değil, bilgili olmaya bağlıydı. İdeal bir adayın aileye saygılı, ahlaklı, doğru ve bilgili olması gerekirdi. İlk sınav adayın doğduğu bölgenin ilçe merkezinde, ikincisi il merkezinde, üçüncüsü hükümet merkezinde, sonuncusu da sarayda yapılırdı. Her sınavda ancak sınırlı sayıda aday sınavı kazanabildiğinden sınavı birkaç kez kazanamamak ayıp sayılmazdı. Sınavların kazanılması memurluk konumlarına atanma olanağını verirdi (5).

Han Hanedanı döneminde (MÖ 206- MS 220) devlet memurları atların çektiği şık arabalarda yolculuk ederlerdi. O dönemde üç atlı arabalar sadece imparatorluk ailesi tarafından kullanılırdı. At, zengin ve nüfuz sahibi kişilerin statü simgesi haline gelmişti (6). Buna ilaveten devlet görevlileri toplumdaki yüksek mevkilerini yansıtan şık elbiseler giyerlerdi (7).

Yuan Hanedanı döneminde (1272-1368) Çinlilerin devlet görevlileri için uyguladıkları geleneksel sınav sistemi önce kaldırıldı. 1313 yılında bu sistem yeniden uygulamaya kondu ama Moğol ve Orta Asyalılara daha basit sınav soruları uygulandığından Çinliler, sınavda avantajlı olabilmek için sahte adlarla müracaat etmeye başladılar (8). Bu sınav düzeni 1904’te kaldırıldı.

Çin’de, metinleri ezberlemek yazılı dili öğrenme sürecinin ayrılmaz parçasıdır. Çin dili doğal yapısı gereği hemen hemen gramersiz olup, çocuk eğitiminin başlıca yöntemi de, çocuğa hem ideolojik ve zihinsel çerçeve hem de ifade aracı işlevi görsün diye, her gün düzenli olarak birkaç satırlık bir metin ezberletmektir (9).
Azınlık etnik grupların toplu halde yaşadıkları kuzeybatı, kuzeydoğu ve güneybatı bölgelerinde azınlıkların çocuklarına yönelik çeşitli ilk ve ortaokullar ile üniversiteler kurulmuştur. Azınlık etnik gruplardan çocuklar ilk ve ortaokul dönemlerinde kendi dillerinde öğrenim görme imkanına sahiptir (10).

Liu Yang (1978-), Shenzhou 9 uzay görevinde mürettebat üyesi olarak görev yapan Çinli bir pilot ve astronottur. 16 Haziran 2012 tarihinde, Liu, uzaya giden ilk Çinli kadın olmuştur. Wang Yaping (1980-) ise, 2013’te uzaya giden ikinci Çinli kadındır.
Çinli taykonotların (kozmonot, astronot gibi uzay insanı) eğitimi 14 yıl sürmektedir. Taykonotlara verilen eğitimler arasında fiziksel eğitim, uzay ortamına uyum eğitimi, psikolojik eğitim, teorik eğitim, uzay tekniği eğitimi, uçuş prosedürleri eğitimi, kurtulma ve hayatta kalma eğitimi gibi konular yer alır (11).
Fotoğraf: britannica.com

Yararlanılan Kaynaklar

(1) Kar Çiçeği ve Sırlar Yelpazesi, Lisa See, Can Yayınları, 2005. Sayfa 246.

(2) A.g.e., sayfa 233.

(3) Çin İmparatorluğu, Philip Steele, İş Bankası Kültür Yayınları, 2012. Sayfa 14.

(4) Modern İpek Yolu, Kırmızı Kedi Yayıncılık, Ekim 2017.

(5) Çin Ansiklopedisi, Çin Uluslararası Radyosu, Kırmızı Kedi Yayınevi, 2015.

(6) Çin İmparatorluğu, sayfa 55.

(7) A.g.e., sayfa 45.

(8) Cengiz Han ve Mirasçıları Büyük Moğol İmparatorluğu, Moğol Egemenliği Altında Çin: Yuan Hanedanı (1272-1367), Claus Müller, Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi, 2006. Sayfa 457-461.

(9) Süreç mi Yaradılış mı?, François Jullien, Metis Yayınları, 2013. Sayfa 13.

(10)Çin Ansiklopedisi.

(11) Yeryüzü Benden Uzaklaştıkça, Wu Dan, Modern İpek Yolu, Kırmızı Kedi Yayıncılık, Ekim 2017.