Çin’de İnançlar 21 Taoculuk 6

Beishan Dağı’ndaki Dazu Kaya Oymaları’nda Lao Tzu -Laozi betimlemesi.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Chongqing, 2017.

• Tao Te Ching (Daodejing), 81 şiirden oluşur. Şiir formunda yazılmasına rağmen bir öğreti kitabıdır (1). Tao Te Ching iki kısımdan oluşur. İlk bölüm Tao’dur ve niçin sorusuna cevap verilmektedir. İkinci kısımda ise hayatın nasıl yaşanması gerektiği anlatılmaktadır. İslam geleneğindeki nasihatname türü bir yapıttır (2).
• Kitapta anlatılan “Yol”, dünyanın düzenidir. Üzerinde yaşayanlar Yol’dan haberdar olsalar da olmasalar da, Yol’a uysalar da uymasalar da Yol, sonunda nereye varması gerekiyorsa oraya varacaktır. Kitabın tavsiyesi, “Gel, direnme, Yol’a gir, varacağın yere bir an önce var. Hem kendine, hem de çevrene faydan olsun,” şeklinde özetleniyor (3).
• Kitap, nasıl davranırlarsa davransınlar herkese eşit muamele yapılmasını öğütler.
• Doğru olan, insanın pasif bir şekilde tabiatın ahengi içinde yok olmasıdır.
• Wu Wei, hareketsizlik demektir. Tao Te Ching’de doğal sürece müdahale etmemek anlamına gelir. Kastedilen hiçbir şey yapmamak değil, doğanın yasalarına uymak demektir. Wu Wei, Tao’yu simgeler. Lao Tzu’nun çabası, nasıl yaratıldığını ve nasıl çalıştığını bilmediği bu doğal düzenin sürüp gitmesi için ona müdahale edilmemesi gerektiğini anlatmaktır (4). Lao Tzu, Tao Te Ching’de tekrar tekrar yapmamayı yap, der. Eylemsizlik yoluyla eylem. Bu kavram kendini en net, wuşu, kungfu, taichi, karate, aikido, judo gibi Doğu dövüş sanatlarında ifade eder: yapmamayı ne kadar iyi yaparsanız, hasmınızın yapma gayreti de o kadar çok olur ve kendine zarar verir (5).
• Ursula K. Le Guin (1929-2018), Tao Te Ching için, büyük dini metinler arasında en sevilesi olanıdır; eğlencelidir, keskindir, iyicildir, mütevazidir; tüm derin kaynaklar içinde suyu en berrak olanıdır, der (6).
• Bu kitap hakkında bilgisi olmayan hiçbir Çinli ve Japon, eğitimli sayılmaz.

Yararlanılan Kaynaklar

• Yapmamayı Yapabilmek, Asuman Kafaoğlu Büke, Cumhuriyet Kitap, 27 Nisan 2017.
• Lao Tzu Tao Yolu Öğretisi, Doğan Kuban, YEM Yayın, 2013. Sayfa 14.
• Sufiliğin El Kitabı, Sina Akyol-Fahrettin Oksel, Cumhuriyet Kitap, 6 Mayıs 2021.
• Lao Tzu Tao Yolu Öğretisi, sayfa 36, 37.
• Ursula K. Le Guin Yorumuyla Tao Te Ching, Lao Tzu, Metis Yayınları, 2018. Sayfa 28, 29.
• g.e., sayfa 22.