Edebiyat Biliminin Yöntemleri 1

Tarihsel, Pozitivist Yöntem

Bir  eseri anlamak ve değerlendirmek için yazarın biyografisini, onun yaşamış olduğu tarihsel-toplumsal hayatı, kültür tarihini bilmek gerektiğini savunan yöntemdir.

Biçimci Yöntemler

Her edebi eserin ardında bir edebiyat sisteminin olduğunu kabul eden yöntemdir. Edebi eseri algılamak, dış dünya, yazar, okur gibi dış unsurlarla değil, eseri oluşturan unsurların aralarındaki ilişkilere bağlıdır.

Yapısalcı ve Yeni Eleştiri Yöntemleri, Biçimci Yöntem’in türevleridir.

• Yapısalcı Eleştiri, yazarı ve okuru dışlar, eseri temel alır. Eseri, hem metin içi, hem de metin dışı ilişkileriyle ele alır. Yapısalcılık, kültür tarihini ihmal etmiş ve yerine eserin yapısını koymuştur. Böylece ölçü olarak Güzel kavramı, Biçim’e; Biçim de Yapı’ya dönüşmüştür. Yapısalcılık , eserdeki anlamı kendi yapısında arar.

• Yeni Eleştiri Yöntemi de eseri temel almış; eserde, anlamı okurdan bağımsız bir şekilde mevcut saymıştır. Biçimciler, (Rus Biçimcileri, Yapısalcılar) için eser, tarihsel, toplumsal, kültürel ortamdan soyutlanmalıdır.

Eseri incelemeyi odak noktası kabul eden bu Biçimci Yöntemler (Yapısalcılık ve Yeni Eleştiri), yazara da, okura da sırt çevirmiş kuramlardır.

Bu görüşten ayrılan ve eserin kültürel ortamdan soyutlanamayacağını; edebi eserin, yalın bir nesne değil, çok yönlü anlam ve bağlantılar taşıyan, katmanlaşmış, oldukça yüksek düzeyde karmaşık bir düzenleme olduğunu savunan; okurun diğer yöntemlerle takviye edilmesi gerektiğini, ancak bu şekilde okurun altyapı eksikliğinden ötürü metinden kopmayacağını savunan Pozitivist Yöntem’den yana olduğumuzu belirtmekte yarar görüyoruz. Çünkü, “alınan bilgi”den çok (information), “yapılandırılan bilgi”ye (knowledge) inanıyoruz.

Devam edeceğiz.