Categories: Kültür

Freud 1

İsimsiz (Freud’un Koltuğu), Ania Soliman, 2015.
Kağıt üzerine kurşun kalem ve yakımlı süsleme.
14. İstanbul Bienali, Pera Müzesi.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

  • Sigismund, 1856 yılında, bugün Çek Cumhuriyeti sınırları içinde kalan Freiberg kentinde doğdu. Anne ve babası ise günümüzde Ukrayna sınırları içinde kalan bölgedendi. Babası Jakob, küçük ev eşyaları satan gezici bir tüccardı. Jakob, üç kez evlendi. İlk iki evliliğinden iki oğlu oldu. Üçüncü eşi ve Sigismund’un annesi Amalie aşırı dindar bir kadındı.
  • Sigismund çok zeki ve çok çalışkandı; okulunu birincilikle bitirdi. Müzik sevmez, kız kardeşinin piyano çalmasından rahatsız olur, piyanoyu evden attırır. Her söylediği söz, aile içinde  emir niteliğindedir. Yakışıklıdır.
  • Tıp fakültesine girer. Viyana’nın en tanınmış fizyoloğunun öğrencisi olur. Onun laboratuvarında, yıllar sonra histeri üzerine birlikte kitap yazacağı Doktor Joseph Breuer ile tanışır. Çok yüksek bir dereceyle tıp fakültesinden mezun olur. Bilim adamı olmak istemektedir ama parasızlık onu doktor olarak çalışmaya mecbur eder. Varlıklı ve dindar bir Yahudi ailenin kızı olan Martha Bernays’a aşık olur.
  • Kokainin her şeyi tedavi eden mucizevi bir ilaç olduğunu düşündüğü için kokaini reçetelendirir; kendisi kullanır, yakınlarına ve hastalarına kullandırır. Kötü neticeler sonucu kokain kullanımından vazgeçer.
  • Burs alarak gittiği Paris’te, psikiyatri ve nörolojinin ünlü bir ismiyle çalışma fırsatı yakalar. O dönemde Avrupa’da özellikle burjuva ailelerin kızlarında sık görülen histeri merak konusu olan bir hastalıktır. Viyana’ya döner, muayenehanesini açar, Martha ile evlenir.
  • Genç bir Yahudi kızı olan Anna O., Breuer’ın hastasıdır ve iki farklı bilinç düzeyini tarif etmektedir. Breuer ile Freud bu hasta hakkında görüş alış verişi yaparlar. Anna O., psikanalizin ilk hastası olarak kabul edilir. Breuer, bu hasta ile yaptığı konuşmaları özel bir terapi yöntemi olarak tanımlar ve buna kathartik yöntem adını verir. Katharsis, Aristo’dan beri kullanılan bir kavramdır. Sözlük anlamı arıtma, arınma, arındırma, saflaştırma, boşaltma olan katharsis (1), seyircinin izlenen oyundaki korku ve acıma öğelerini, kendi başına geliyormuş gibi düşünerek, bu duygulardan arınma, gerilimi sona erdirme, rahatlama ve boşalma süreçlerine işaret eder (2). Bu yöntemle gerginliği azalan hastalar hipnoz altında travmatik anıları hatırlayarak bir yandan travma yaşadığı andaki duyguları hissederken, diğer yandan da bunlar hakkında konuşabilirler. Tıp çevresi bu yöntemi Anna O.’nun tedavisi ile öğrenir. (Travma kişinin fiziksel, duygusal, davranışsal bütünlüğüne tehdit oluşturan, baş edilmesi zor ve normal yaşam şartlarını güçleştiren yaşantılar ve durumlardır. (3))
  • 1916 ve 1917 yıllarında Freud, Breuer’ın bu yöntemini Psikanalitik terapinin temeli olarak adlandırır.
  • Anna O., veya Bertha, Breuer tedaviyi sonlandırma kararı alınca histerik doğum sancıları geçirir ve çocuğunun babasının Breuer olduğunu ilan eder. Freud, 1925 yılında, Breuer’ın Anna O.’yu iyileştirdiğini yazar.
  • 1895 yılında Breuer ve Freud, psikanalizin resmi başlangıcı sayılan yazılarını Histeri Üzerine Çalışmalar adıyla yayımlar. Kitapta beş vaka öyküsü vardır. Anna O.’nun hikayesi de bunlardan biridir. Aslında iki hekim arasında ihtilaf vardır: Freud nevrozun tek sebebi olarak cinselliği görmekte, Breuer ise nevrozlarda cinselliğin önemli olmakla birlikte tek neden olmadığını düşünmektedir. 1898 yılında ilişkileri tamamen kopar. 1925 yılında Breuer ölünce Freud, onun başarılarını da içeren bir ölüm ilanı yazar. (4)

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 15

Sigismund olan doğum adını 22 yaşına geldiğinde Sigmund’a değiştiren; liseyi takdirle bitiren Freud, “1873 yılında Viyana Üniversitesi’ne ilk girdiğimde biraz…

2 gün ago

Yemeklik Yağ

Önce koyun kuyruğu alınır, tencerelere doğranır, kavrulurdu. Yağlar eridikten sonra kalan kıkırdakların üzerine tuz ekilip ekmek arasında çocuklara verilirdi. Bu…

2 gün ago

Likya Işık Ülkesi 54 Simena – Kale Köy

Kale Köy, Simena antik kentinin üzerine kurulmuştur. Simena hakkındaki bilgiler oldukça yetersizdir. Kaya mezarlarından birinin üzerindeki yazıta dayanılarak antik kent,…

2 gün ago

Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 14 Endülüs ve Çingeneler 2

  Çingenelerin ilk çıkış toprakları Hindistan’dı. Tarihlerinde iki kez büyük katliamla karşılaştılar. İlki 11. yüzyılda, Hindistan’a kadar yayılan Gazneliler zamanında,…

7 gün ago

Balyan Ailesi

Ermeni Balyan Ailesi 18. yüzyıldan itibaren dört kuşak, Osmanlı İmparatorluğu’na kadrolu mimar-müteahhitlik yapmış, şehrimize pek çok önemli eser kazandırmışlardır. Bakalım…

7 gün ago

Likya Işık Ülkesi 53 Kekova Adası

Kekova, kıyıda kurulmuş Theimussa (Üçağız) ve buradan teknelerle ulaşılan Simena (Kaleköy) ve karşısında uzanan batık bir şehrin yer aldığı Kekova…

7 gün ago