Japonya 142 Japon Mutfağı 6

Fotoğraf: Japonya’yı Keşfet

Şabu-şabu: İnce ince dilimlenmiş etlerin hızlıca haşlandığı ve ardından sosa batırıldığı bir güveç yemeği (1).

Kotatsu: Bizdeki tandıra benzeyen, altına bir ısı kaynağı yerleştirilmiş, üstü yorgan veya battaniye ile örtülü alçak masa (2).

Japonlar, pirinç sirkesini sushi pirincinde, pirinci korumak, tatlılığını tuzluluğunu dengelemek, dokusuna ve sushi içine konulan deniz mahsulünün lezzetine katkıda bulunmak amacıyla kullanırlar (3).

Japonya’nın geleneksel mutfağı (washoku), Aralık 2013’te UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras listesine alındı. Servis teknikleri, geleneği, disiplini, taze malzemeye duyulan derin saygı, servis araçlarının uyumuna verilen değer, dekoratif kesim (kazarigiri) ve renklendirme ile göze hitap etme ile sunuma verilen önem, beş duyuya hitap etme özelliği değerlendirmede etkili oldu (4).

Japonya’nın okul öğle yemeği programı Shokuiku, genç yaştan itibaren sağlıklı beslenme alışkanlıklarını teşvik etmek üzere tasarlanmış, devlet tarafından yönetilen bir gıda eğitim sistemidir. Programda besleyici, dengeli yemekler servis edilir. Miso çorbası, pirinç, balık veya et, sebze ve süt gibi ürünler öğle yemeğini oluşturur. Çeşitlilik önemsenir, porsiyon kontrolü yapılır, okul mutfaklarında her şey her gün taze pişirilir. Fast food yasaktır. Şekerli içecekler, cips gibi işlenmiş yiyeceklere izin verilmez. Her okulda menüyü planlayan lisanslı bir beslenme uzmanı vardır. Öğrenciler yemeklerinin servisini önlük ve maske takarak kendileri yapar. Okulda yemek acele etmeden, masa etrafında birlikte yenir. Sağlıklı beslenme ve yemek hazırlama müfredatın bir parçasıdır. Okulda yemek aynı zamanda mesuliyet almak, disiplin, farkındalık yaratmak ve sosyal etkileşimi sağlama ortamıdır.

Altı yaşından itibaren okulda nasıl sağlıklı besleneceğini öğrenen Japonlar arasında obezite oranı %4. ABD’de ise %42. Japonya, devletin bu doğru beslenme politikası sayesinde sağlık harcamalarında her yıl milyonlarca yen tasarruf ediyor (5).

Yararlanılan Kaynaklar

(1) Tokyo’da Tuhaf Hava, Hiromi Kavakami, İthaki Yayınları, 2025. Sayfa 117.

(2) A.g.e., sayfa 54.

(3) Keskin Sirke Küpüne Zarar, Oğul Türkkan, Oksijen, 8-14 Ağustos 2025.

(4) Japonya’yı Keşfet

(5) https://www.instagram.com/reel/DF0OsrXIpNP/?igsh=amRoNm4wcWhzMmtv