Kültür

Kartallar Yılanlara Karşı

İstanbul Büyük Saray Mozaiği, Kartal ve Yılan levhası.
Hızlı, güçlü ve bağımsız olan kartal gücün, iktidarın, zaferin ve soyluluğun simgesidir; gökyüzünün aslanıdır. İmparatorluğu doğuya ve batıya yönelimini gösteren ikinci başı edinmeden önce de Roma İmparatorluğu’nu temsil etmiştir (1).
Pek çok mitolojide kartalın doğaüstü güçlerle yüklü olduğuna inanılır. Çeşitli mitolojiler çeşitli yılan öyküleriyle doludur. Yılan kimi zaman tanrılarla kimi zaman kartallarla savaşır. Yılan, Yahudi-Hıristiyan-İslam geleneğinde şeytanla bir tutulur ve insanı baştan çıkardığına inanılır (2).
Kartallar gökyüzüne hakimiyetleri, göksel tanrılarla özdeşleştirilmeleri ve birçok kültürde çelişkili duygular uyandıran yılanları yakalama huyları nedeniyle, kötülüğe karşı savaşan iyiliği sembolize etmişlerdir (3).
Yukarıdaki mozaik levhada kartalla yılanın savaşı, imparatorun Bizans’ın düşmanlarını alt edişinin sembolüdür (4).
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2019.

 

Yararlanılan Kaynaklar

  • Larousse Semboller Sözlüğü, Nanon Gardin, Robert Olorenshaw, Jean Gardin, Olivier Klein, Bilge Kültür Sanat, 2019. Sayfa 335,336.
  • Dünya İnançları Sözlüğü, Orhan Hançerlioğlu, Remzi Kitabevi, 1993. Sayfa 243, 278, 561.
  • Semboller Nasıl Okunur?, Clare Gibson, YEM Yayın, 2013. Sayfa 27.
  • İstanbul Büyük Saray Mozaiği, Werner Jobst, Behçet Erdal, Christian Gurtner, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 1997. Sayfa 43.
Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Gurka, Gorka ya da Gorkhali

Gurkalar’ın çoğu Gurung, Magar, Rai ve Limbu etnik topluluklarından gelir. Güney Asyalı askerlerdir. Çoğu Nepal…

1 saat ago

Postkolonyalizm 19

İngiltere, sömürgeci ve işgalci politikalarıyla etkisi bugün de süren sorunlar bıraktı: Filistin meselesi, Kıbrıs meselesi,…

1 gün ago

Dünyadan Atasözleri

İnsanlar yaşadıkça ihtiyarladıklarını sanırlar, halbuki yaşamadıkça ihtiyarlarlar. Malezya Ne kadar alçaktan uçarsan, düştüğün zaman o…

2 gün ago

Müziğe Dair 4

Ortodoksluğun müzik enstrümanlarına koyduğu yasak, kilise vokal müziğinin gelişimine yol açmıştır. Rus halk şarkılarının çok…

3 gün ago

İngiliz Klasik Müziğine Kısa Bir Bakış 2

Müzisyen bir aileden gelen ve 1660’da başlayan Restorasyon Dönemi’nde Londra’da yaşamış olan Henry Purcell (1659-1695)…

5 gün ago

İngiliz Klasik Müziğine Kısa Bir Bakış 1

Avrupa çok sesli müziği,  dini ve din dışı müzik olarak iki yönde gelişmiştir. Dini müzikte…

6 gün ago