Geziler

Kosova 16

Kosova Ulusal Müzesi’nde tel zımbalarla yapılmış Rahibe Teresa tablosu, barışın bir gülümseme ile başladığını hatırlatıyor.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Sırbistan, 116 ülke tarafından tanınan Kosova Cumhuriyeti’ni hala kendi toprak parçası olarak görmeye devam ediyor. Kosova ile Sırbistan arasındaki ilişkilerin normalleşmesi amacıyla 2011 yılında AB’nin arabuluculuğunda diyalog süreci başlatıldı. Ancak en az üç önemli olay, hem Kosova’nın hem de Sırbistan’ın AB’ye üyeliği yolunda önem taşıyan bu diyaloğun gelişmesini önledi:
*2017 yılının başında eski UÇK komutanlarından olan ve bugün Kosova’nın başbakanlığını yapan Ramush Haradinaj, Sırbistan’ın çıkardığı uluslararası yakalama emriyle Fransa’daki bir havalimanında gözaltına alınmıştı. Haradinaj önce adli kontrol şartıyla serbest bırakılmış, ardından Sırbistan’a iade edilmesi talebi reddedilmişti.
*Diyaloğa sekte vuran tren krizi ise şöyle gelişti: Sırbistan’ın başkenti Belgrad’dan Kosova’nın Mitroviça şehrine yapılması planlanan tren seferlerinin tanıtımı amacıyla 14 Ocak 2017’de üzerinde 21 dilde “Kosova Sırbistan’dır” ifadelerinin yazılı olduğu ve Sırbistan bayrağı renklerine boyalı tren, Kosova’dan izin alınmadan ülkeye girmek istemiş ancak geri çevrilmişti.
*Kosova’daki Özgürlük, Demokrasi ve Adalet Halk İnisiyatifi Genel Başkanı Oliver İvanovic‘in, 16 Ocak 2018’de Mitroviça şehrindeki ofisi önünde uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetmesi tarafların yeni yıla da gergin girmesine neden oldu. O tarihlerde Brüksel’de yapılması planlanan Kosova-Sırbistan toplantısı, Sırp tarafının çekilmesiyle iptal edildi.

Kosova’nın Karadağ ile de 2015’te imzalanan Sınırın Yeniden Belirlenmesi Antlaşmasını yürürlüğe sokması gerekiyor. Karadağ tarafından onaylanan antlaşma, Kosova’da tepkilere yol açtığı için onaylanamıyor. AB vize serbestisi ise bu antlaşmanın yürürlüğe girmesine bağlı.
Kosova Güvenlik Gücünün (FSK) Kosova Silahlı Kuvvetlerine dönüştürülme sürecine Kosovalı Sırp milletvekilleri sıcak bakmıyor. Dönüşümün gerçekleşebilmesi için meclisteki 120 milletvekilinin üçte ikisinin dönüşüme onay vermesi gerekiyor. Mecliste sandalyesi bulunan etnik grupların temsilcilerinin de aynı oranda tasarıya destek olması gerekiyor. Mecliste 10 Sırp milletvekili, 10 Türk, Boşnak, Aşkali ve Goralı milletvekili bulunuyor.
Aşkaliler, dilleri Arnavutça olan; Kosova, Arnavutluk, Karadağ ve Sırbistan’da yaşayan bir halktır.
Makedonya, Arnavutluk ve Kosova’da azınlıklardan biri olan Goralıların Kumanlardan geldikleri düşünülüyor. Dilleri ise Türkçe, Makedonca, Boşnakça ve Sırpça karışımından oluşuyor.