Küresel Güney 1

Eski sömürgeci devletlerin veya ABD’nin siyasi ve ekonomik tahakkümüne karşı zorlu kavgalar veren Afrika’nın, Yakındoğu’nun, Güney Asya’nın veya Latin Amerika’nın çok sayıda yöneticisi, sömürgeciliğe ve emperyalizme karşı mücadeleyi savunan Moskova ile yakınlaşma eğilimindeydi.

Güney ülkelerini rahatsız eden, Batılıların “bu askeri harekat kabul edilebilir, şu ise edilemez” diye kendi ölçütlerine dayanarak karar verme eğilimleri, bu çifte standart uygulamasıydı.

Labirent, Amin Maalouf, YKY, 2024. Sayfa 98, 278.

 

BRICS, Küresel Güney ülkelerini bir araya getiren bir platform. 2006 yılında Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin tarafından oluşturulan grup, Güney Afrika ev sahipliğinde düzenlenen 2023 BRICS zirvesinde genişleme kararı aldı. Arjantin, Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri BRICS’e katıldı. 1 Ocak 2024’te altı yeni üyenin katılımıyla üye sayısı 11’e çıkan BRICS+ dünya nüfusunun ve dünyadaki ham petrolün yaklaşık %45’ini elinde tutuyor. Batı ülkelerinin ekonomik birliğine alternatif olarak görülüyor.

Merkezi Şanghay’da. Ortak bankaları NDB, 2022’de Gujarat’ta bir şube açtı.

BRICS+’ın Küresel Güney’in merkezi olma iddiası var.

BRICS+ ve Yalpalayan Türkiye, Prof. Dr. Sema Kalaycıoğlu, Cumhuriyet, 13 Haziran 2024.

 

Soğuk Savaş’ın bitimi ile stratejik-ideolojik iki kutupluluk, Doğu-Batı ikilemi sona erdi. Küresel Güney, kapsamlı kalkınma, politik ve ekonomik anlam taşıyan bir kavram. İttifaklar artık belirli dosyalarda gerçekleşen parçalı ittifaklar şeklinde yaşanıyor.

Küresel Güney üç bölgeyi kapsıyor: Asya, Afrika ve Latin Amerika. Bu bölgeler düşük büyüme gösteren, yapısal krizler yaşayan ülkeleri içerdikleri gibi yükselen güçleri, Çin Halk Cumhuriyeti ve Hindistan gibi konumlarını güçlendiren ülkeleri de içeriyor. Küresel Kuzey, Batılı ülkelerin yanı sıra Japonya, Güney Kore, Singapur, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi coğrafi olarak Batı dışında olan ülkeleri de kapsıyor. Küresel Güney’deki pek çok ülke Birleşmiş Milletler’de geleneksel saflaşmaların veya ittifakların dışında oy kullanıyorlar. Rusya Ukrayna Savaşı, çevre sorunları (çölleşme, kuraklık ve kirlilik gibi) bunun örnekleri. Günümüzde saflaşmalara dayanan değil, çeşitliliğe dayanan, çok kutuplu bir dünya var.

Küresel Güney ve Küresel Kuzey Arasında, Dr. Nassif Hitti, indyturk.com, 21.5.2023.