Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Karadağ, 2022.
Birbiri yerine kullanılan, aynı anlam ve eylem alanını paylaşan sekülerizm ve laiklik kavramları, hangi düzlemlerde işlerliğe sokuldukları tespit edilmezse kolay kolay ayırt da edilemezler. Laik, ‘klerik’in karşıtıdır. Klerik, yani ruhban. Ruhban dışında kalan herkes laiktir. Laik din bilgini olmayan demektir. Ama laik bir insan dindar olabilir.
Laiklik, devletin (hukukun) dinden bağımsızlaşması anlamına gelir. Sekülerizm ise toplumun dinden bağımsız olmasıdır. Laik sözcüğünde vurgu insanda, sekülerde ise vurgu hayatadır; ‘dünyevi olan’ı işaret eder. Kutsalın hakimiyetinden çıkmış bir dünya hali sekülerlik, idealleştirilmesi sekülerizmdir.
Sekülerlikte de dinin ya da inancın yok edilmesi söz konusu değildir. Sadece gündelik hayat insanı güdüleyen, sınırlayan, denetleyen kutsallığın etkisinden çıkmaktır. Din, ibadet yok olmaz. İbadet dışı hayat, dinin bağlayıcılığından çıkar.
Sekülerlikte vurgu sokağa yani toplumsal-kültürel alana; laiklikte ise devlete, yani siyasal-hukuksal alanadır. Devletin kutsalın etkisinden sıyrılması laiklik, toplumun aynı etkiden sıyrılması ise sekülerliktir.
Din Hayattan Çıkar, Tayfun Atay, İletişim Yayınları, 2019. Sayfa 62-64.
The Capuchins were first established in Rome for a few months in 1529 at Santa…
The history of the Capuchin habit dates back to 1208, when Saint Francis of Assisi…
Devrim öncesinde yazdığı romanlarında devrim davasını destekleyen Maksim Gorki, 1917’deki şiddet ve kaos yüzünden hayal…
“Hindistan’da, raga adı verilen müzik türünde, günün farklı zamanlarında farklı gamlar kullanıldığı, do majör tonunun…
O dönemde (15. yüzyıl) İtalya'da, Avrupa'nın her yerinde olduğu gibi ilk cinsel ilişkinin halka açık…
Alman edebiyat araştırmacısı ve filolog Ernst Robert Curtius (1886–1956), Fransız edebiyatı ve kültürü üzerine önemli…