Eski Kültürler

Likya Işık Ülkesi 39 Xanthos / Ksanthos 2

Xanthos’ta Roma Dönemi tiyatrosu ve dikme mezarlar.
Sırtını akropole vermiş kent meydanına bakan tiyatronun kapasitesi 2200 kişidir. Meydanın güneyindeki çukura yapılmıştır. Sahne binası yıkıktır, oturma sıralarından kalanlar her bir yandan eksilmiştir. Bugün görülenler MS 2. yüzyıla aittir. İlk altı sıra kaldırılmış, yerine duvar örülmüş olması buranın Roma Dönemi’nde arena olarak kullanıldığını göstermektedir. Üst sıraların sökülmüş olması ise 7.yüzyıldaki akınlara karşı örülen sur duvarında kullanıldığı şeklinde yorumlanmaktadır.
Roma Dönemi’nde yapılan eserlerin çoğu İmparator Vespasianus döneminde (69-79) gerçekleştirilmiştir.
1838’lerde şehri keşfeden Fellows’un kabartmalarını götürdüğü Harpili (Sirenli) Mezar, 479 yılında Salamis Savaşı’nda ölen Kybernis’in mezarıdır ve orijinal kabartmaların alçı taklitleri ile görülebilmektedir. (Daha detaylı bilgi, Arkaik Sanat bölümünde verilmiştir.)
Yanındaki dikme mezarın sahibi belirsizdir. MÖ 6. yüzyılda yapıldığı, 4. yüzyılda üzerine lahdin eklendiği, 3. yüzyılda yeniden kullanıldığı düşünülmektedir. Harpiler Mezar Anıtı’ndan biraz daha kısa olan Sütun Mezar’ın tarihi tartışmalıdır. Farklı kaynaklara göre, MÖ 4. veya 3. yüzyıla aittir.
Xanthos’taki Harpi anıtının güneyinde piliye üzerinde duran, semerdam biçimli kapaklı lahit piliyesi içinden çıkarılan mezar buluntuları arasındaki oinochoe (şarap ile ilişkilendirilen, yonca şeklinde çentikli ağız, şişkin gövde ve tek dikey kulplu kap) üzerindeki Kraliçe Berenike Euergetes’in portresi ile MÖ 3. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

 

  • Agorada yer alan Yazıtlı Dikme, MÖ 5. yüzyıl sonunda Ksanthos Kralı olan Gergis (Kherei) için yapılmıştır. Çevresinde 250 satırlık çift dilli, Likçe ve Yunanca, yazıt vardır. Burası hem kralın mezarı, hem de zafer anıtıdır. Üzerindeki yazıt, savaş ve dinsel seremonilerin anlatıldığı kralın res gestae’sidir (hükümdarların yaptıkları işleri anlatan metinler).
  • Şehrin en ünlü anıtlarından biri de Nereidler Anıtı’dır. Anıtın büyük frizinde mezar sahibinin atalarının Pers-Yunan Savaşını kutlayışları anlatılırken, küçük frizde Likya prensi, büyük Pers kralının buyruğuyla başardığı işleri kutlamaktadır. Sütunlar arasına su perileri Nereidler yerleştirilmiştir.

(Yazıtlı Dikme ve Nereidler Anıtı hakkında daha detaylı bilgi, Klasik Sanat bölümünde verilmiştir.)

 

Şehrin hamamından günümüze ulaşanlar.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

 

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Keltler 3

Kelt yayılması MÖ 3. yüzyılın son çeyreğinde durur. Hannibal'ın babası Hamilkar Barca, İspanya'da Kartaca topraklarını…

1 gün ago

Keltler 2

Kıta Keltleri ve Ada Keltleri’nden söz edilir. Dilleri, Britanya ve İrlanda adalıları sayesinde günümüze ulaşabilmiştir.…

2 gün ago

Keltler 1

Efsaneye göre, Herakles’e aşık olan Keltine, ondan bir oğlan doğurur. Ona, Keltos adını verir. Keltler’in…

4 gün ago

Faşizm Diktatörlük 47

Popülizmin düalist mantığı bakın ne kadar güzel özetlenmiş: “Doğal aileye evet, LGBT lobisine hayır! Haçın…

6 gün ago

İber Monolitleri 2

MÖ ikinci binyılın son çeyreğinde İber halklarının dış dünya ile çok ilişkisi olmuş, bu yüzden…

1 hafta ago

İber Monolitleri 1

İnsanın şematik betimi Bronz Çağ (MÖ 2200-1300) figüratif sanatında çok görülür. Taş üzerine yapılan eserler,…

1 hafta ago