Categories: Kültür

Likya Işık Ülkesi 23 Klasik Sanat 3 Yazılı Dikme ve Payava Lahdi

Fotoğraf: tarih ve arkeoloji

MÖ 400 yılına tarihlenen Ksantos Yazılı Dikmesi, 4 m yüksekliğinde bir dikme mezar anıtıdır ve üzerinde 250 satır Grekçe ve Likçe yazıt vardır. Bu yazıt, Likya’dan bize ulaşan en uzun yazıttır. Mezar odası çevresinin kabartmalarla bezeli olduğu, 1,5 m yüksekliğindeki levhalarda savaş sahneleri olduğu ve bunlarda mezar sahibinin kahramanlıklarının anlatıldığı anlaşılmaktadır. Mezar odasının üzerinde, aslanlı tahtında Ksanthos Beyi Kherei oturmaktaydı. Dolayısıyla bu dikme hem Kralın mezarı hem de O’nun zafer anıtıdır. Üstündeki yazıtta savaş ve dini seremoniler anlatılmaktadır.

19. yüzyılda Charles Fellows’un yaptığı çizim ile kıyaslandığında, Yazılı Dikme’nin epey bir değişim geçirdiği anlaşılıyor.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2019.

Payava Lahdi

Fotoğraf: tarih ve arkeoloji

1844 yılında Charles Fellows tarafından İngiltere’ye getirilen Payava Anıt Mezarı, MÖ 360’larda inşa edilmiş. Anıt, Yunan, özellikle Atina ve Pers etkilerini, Likya’nın gerek etnik gerekse kültürel açıdan kompleks dünyasını yansıtmaktadır.
Payava’nın Xanthos hükümdarı olduğu düşünülmektedir. Lahit kapağı tipik Likya tarzıdır ama mezarın duvarlarına işlenen figürlerin bileşimi Yunan ve Pers’tir. Kabartmalar Yunan tarzıdır ama betimlemede Perslerin satrap’ı (valisi) Autophradates bir dava yürütmektedir ve karşısındaki sivil giysili kişinin Payava olduğu tahmin edilmektedir. Diğer duvarda Payava tekrar betimlenmiştir, bu defa at üzerinde savaşa giderken. Payava’nın şampiyon bir atleti ve muzaffer bir askeri onurlandırması, dört atın çektiği arabalar, anne-çocuk tabloları mezarın duvarlarını süslemektedir.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, British Museum, 2017.