Geziler

Likya Işık Ülkesi 6 Likya Zengindir

Sırt sırta vermiş bir kadın ve bir erkek başından oluşan gümüş içki kabı. Erkeğin başında Frig başlığı varmış ama o taraf kadının tarafı kadar iyi durumda değilmiş. Bu çiftin Güzel Helen veya Afrodit ile Paris olabileceği öne sürüldüğü gibi, Tanrıça Kibele ile Tanrı Attis de olabileceği düşünülmüş. MÖ 350-300 arasına tarihlenen eserin bir Yunan usta tarafından bir Likyalı için yapıldığı öne sürülmüş. Gümüş parça, pek çok Likya eseri gibi Anadolu’dan Londra’ya götürülmüş.
Fotoğraf: https://semrabayraktar.blogspot.com/…/british-muzesindeki-anadolu-buluntular.html

Antik çağda Likya çok zengin bir bölgeydi. Batı Anadolu’nun Akdeniz’e uzandığı Teke Yarımadası’nda yerleşik Likya, yüksek sıradağlara sahipti ve bol yağış alıyordu. Nehirler, göller ve kaynaklardaki su çokluğu Likya için önemli bir bereket kaynağıydı. Dört nehir, bölgeyi kuzeyden güneye doğru keser ve güney kıyıda alüvyonlu deltalar oluşturur. Bu deltalar ve iç kesimdeki ovalar, bölgeyi varlıklı hale getirmiştir. Antik çağlarda yerel halk, geçimini buğday, zeytin ve keçi ile iç kesimlerdeki ağaçlardan sağlamıştır.
*Bu coğrafyada doğuda Alakır Çayı, Termessos’tan Kumluca’ya doğru uzanan geniş vadiyi,
*Ortada Eşen Çayı, Seki’den Patara’ya kadar olan vadiyi,
*Batıda Dalaman Çayı Sarıgerme ile Kapıkırgın arasındaki vadiyi,
*Kuzeyde Akçay Elmalı Vadisi’ni besler.

Bu ovalardan elde edilen tarımsal ürünlerle nehirlerin denize ulaştığı kıyılardan yürütülen deniz ticareti Likya’nın zenginlik kaynağıydı. Deniz yatağının hemen 1000 metreden fazla derinliğe ulaşması deniz ticareti için çok elverişli bir imkan sağlar.
Bölgede baskın olan ağaç türleri, çınar, meşe, akçaağaç, kara ve kızılçam ile 1000 metrenin üzerindeki yüksekliklerde bulunan sedir ve ardıç ağaçlarıdır. Gemi yapımına uygun olduğu için çok kıymetli olan sedir ve çam ormanları da bölgedeki bir başka zenginliktir.
Geçmişte bir bölgeye zenginlik taşımanın en temel koşulu her şeyden önce suya hükmedebilmekti. Bir yer zenginlik içinde ise bu, dönemin alimleri ve yöneticileri suya hükmetmek için el ele verebildiği, başarılı olabildiği içindi.

Ksanthos kentindeki su tesisatından günümüze ulaşanlar.
Roma Dönemi’nde Torosların eteklerinden kentlerine su taşımak için, inanılmaz bir mühendislik ve işçilik becerisiyle yaptıkları su yolları ve kemerlerinden günümüze ulaşanlardan biri Delikkemer su kemeridir. Kemerlerle şehre taşınan su, en varlıklı evlere, hamam binalarına ve çeşmelere dağıtılırdı. Roma’nın dünyaya tanıttığı su kemerlerinin esin kaynağı olarak Etrüskler’in cuni culi adını verdikleri, iç içe geçmeli boru sistemi gösterilir. Bu şekilde su basıncını artırarak suyu ileriye doğru pompalamayı bilen Etrüskler’in Ön Asya çıkışlı bir halk olduğuna dair savlar vardır. Etrüskler, MÖ 8. yüzyıl ortalarında İtalya’da ilk yerleşimlerini kurmuşlardır. Heredot onların göç eden Lidyalılar olduğunu söyler. Göç edenler kura sonucu seçilmiş, İzmir kıyılarından bindikleri gemilerden Umbria’da inmişlerdi.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu