Geziler

Sert, Saydam ve Kırılgan 8 Camın Tarihi 2 Antik Mısır Camcılığı

18. Sülale (MÖ 1550-1291) döneminden kalma cam, sürme saklama kabı. Mısır Müzesi, Kahire (1).
Bunlar, ince uzun formda, çubuk kalıp tekniği ile yapılan kapaklı veya kapaksız üretilen kaplardır. MÖ 1500’lerden günümüze ulaşmış olanlar genellikle form olarak palmiye ağacı şeklindedir ve gövdesi fisto veya zigzag bezemesi ile süslüdür. MÖ 6. ve 4. yüzyıllar arasında üretilmiş sürme şişeleri ise düz kenarlı ve silindirik gövdelidir. Düz kenarlı ve silindirik gövdeli olanlar diğer tipe göre boyut olarak daha küçüktür. Düz kenarlılar genellikle İran üretimi iken, silindirik gövdeli olanlar Mezopotamya üretimidir. Kulplu olarak üretilenleri de olmuştur (2).

Mısır camcılığının MÖ 1550’lerde başladığı düşünülür. Mısır’da bulunmuş olan en eski cam kap parçaları I. Tutmosis’in (MÖ 1512-1500) mezarında ele geçirilmiştir. Mısır’daki buluntular kuru iklim etkisiyle parlaklıklarını muhafaza etmiş parçalardır (3). MÖ 1500’lerden sonra Mısır’da cam yapımı yaygın hale gelmiştir. Objelere sıcakken şekil veriliyor ve metallerle renklendiriliyordu (4).

Fayum’da üretildiği düşünülen MS 2.-3. yüzyıla, Roma Dönemine tarihlenen cam, bronz ve altından yapılma vazo. Mısır Müzesi, Kahire.
Amfora biçimindeki vazonun üzerindeki renkli dekor gövde sıcakken ilave edilmiş. Üç ayak daha sonra yerleştirilmiş. Bronz halkalar yaldızlanmış ama zamanla okside olmuş.
Mısır’da MÖ 3. yüzyılda cam eriyiğini kalıba dökerek üzerinde çalışıldığı kaynaklarda yer almaktadır. MÖ 1. yüzyılda cam kap üretimi artmıştır. Üfleme tekniğinin ise MS 1. yüzyılda başladığı düşünülmektedir (Kahire Müzesi’nin bilgilendirme levhasından) ve (5).

Yararlanılan Kaynaklar

Egyptian Museum in Cairo, Ed. Alessandro Bongioanni ve Maria Sole Croce, The American University in Cairo Press, 2019. Sayfa 517.
Antikçağ’da Cam Kap Formlarının Kullanımı Üzerine Bir Deneme, Fevziye Eker, https://dergipark.org.tr
Beykoz Cam ve Billur Müzesi, Ed. Nazan Erbil, Milli Saraylar Başkanlığı, 2021. Sayfa 24.
Everyday Life in the Ancient World, Ed. John Haywood, Hermes House, sayfa 150.
Egyptian Museum in Cairo, sayfa 510.