Bizi Bölemeyecek, Shia LeBeouf, 2017. Donald Trump’ın başkan seçilmesinin ardından Richard Prince, Trump posterinin üstünden geçen arabaları kaydettiği bir video çalışması hazırladı. Shia LeBeouf, Bizi Bölemeyecek isimli sanat projesini başlattı. Performansın altıncı gününde tutuklanıp ertesi gün serbest bırakıldı. Sanatçının New York’ta duvara yerleştirdiği kamera karşısında Trump karşıtlarının Bizi Bölemeyecek sözünü tekrar ettikleri eylem 24 saat boyunca yayınlanıyor. Christo, o ana kadar 15 milyon dolar harcadığı Arkansas Nehri’nin 68 kilometrelik bölümünü kumaş panellerle kaplamayı tasarladığı projesini yönetime fayda sağlayacak bir proje yapmak istemediğini belirterek iptal etti. Fotoğraf: am New York
Gücün kötüye kullanılması, kudret sarhoşluğu, zenginliğe duyulan açlık, bencillik çılgınlığı bizi bir kargaşa ve başıboşluğa itmekte, her yerde kabalığı, şiddet ve adaletsizlik duygularını körüklemekte ve yaygınlaştırmaktadır. Ürettiği insan türü, bir uygarlığın özünü, kişiliğini, zihniyetini ortaya çıkarır.
Bir annenin kapısını çalıp, “evladınız öldüğünde ne hissettiniz?” diye sorabilmek, o acıyı sergileyebilmek çok önemli şeylere işaret eder.
Yaşayan en iyi yönetmenlerden biri olarak kabul edilen Michael Haneke (1942-), uygarlığın hayal kırıklıklarını filmlerinde işleyerek, yaşadığımız çağın karanlıklarını göz önüne serer. Haneke, bugüne ait bireysel ve toplumsal hayal kırıklıklarının ve bunların saldırganca dışavurumlarını filmlerinde yansıtır. Haneke bazı filmlerinde izlediği rahatsız edici biçemsel tavrının hedefi çağın duyarsızlığıdır. Yönetmenin amacı, seyirciyi kendi yaşamı ile yüzleştirmek, yaşamı hakkında düşünmek zorunda bırakmaktır. Yabancılaşmış ilişkiler yumağı, rasyonel tahakkümün dayattığı bütünün yapaylığı, uygarlığın yaşadığı huzursuzluğu görünür kılmak ister. Yabancılaşma, modern çağın ilk hayal kırıklığı olarak düşünülebilir.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Victoria & Albert Museum, 2017.
Aldous Huxley 1949 yılında gelecekte oligarşilerin iktidar hırslarını yatıştıracak daha uysal yöntemler bulacağını, yönetimleri altındaki insanlara farklı faaliyet ve eğlence biçimleri sunarak onları örgütsüzleştirmek yoluyla depolitize edebileceklerini dile getirir.
Amerikalı sosyolog, tarihsel sosyoloji alanında bilim adamı ve dünya sistemler analisti Immanuel Wallerstein (1930-), liberalizmin kendini bencilliği körükleyerek yeniden ürettiğini öne sürmüştür. Wallerstein, bencilliğin körüklendiği bir uygarlık düzeninde; mutluluk ve hazzın saldırganca temini konusunda bireylerin olabildiğince motive edildiği bir ortamda; aksi yönde davranıldığında yok sayılma, sevilmeme ve başarısızlığın ağır yükünü tek başına yüklenmeyle karşı karşıya kalınan bir toplumda gerçek mutluluğu yakalayabilmenin mümkün olamayacağını belirtir.
Kafaları iyileştirmeyi, ruhları iyileştirmeyi, halkın sağlığını, hayat şartlarını iyileştirmeyi düşünmek gerekir. Bu, sadece devletin, hükümetin, belediyenin değil, hepimizin görevidir. Ben bu şiddet sarmalının ulusumuzdan milyonlarca insanı hayata küstürdüğünü düşünüyorum. İnsanımızın ruhen kötü olma ihtimali bence yok. Ancak yokluklar, zorlu çalışma şartları, genel kayıtsızlık, hor görü ve ezilme onları kendilerinden zayıf herkesten hınç almaya itiyor.
İnsanların yaşamlarında tatmin olmaları için, almaya, mahremiyetlerini korumaya ve kendilerini savunmaya olduğu kadar, vermeye, sevmeye ve paylaşmaya ihtiyaç duydukları kesindir.
Bu yazıda dosyaya başlarken belirttiğim kaynaklardan yararlandım. Elbette, çalışmanın kavramsal organizasyonundan tek başına ben sorumluyum.
Kaynaklardan yaptığım alıntıları genelde kendi çektiğim fotoğraflarla görselleştirmeye çalıştım. Yani aslında bir derleme yaptım.
Ama her alıntılama biçiminin bir yorum olduğunu unutmamak lazım.