Eski Kültürler

Ticaret Hayatı 10 Hititler 1

MÖ 1650-1200

 

Hz. İbrahim, Hititli Ephron’dan Arsa Alırken, gravür, William Hogarth, yak. 1725.
Fotoğraf: https://commons.wikimedia.org/

 

  • Asur Ticaret Kolonileri Çağı’nın son safhalarında, Anitta, şehir beylikleri halinde yaşayanların birleşmesinde ilk adımı atmış, Anadolu’nun merkezi sistemle idare edilen ilk devletini kurmuştur. Eski Asurlu kolonistler Anadolu’yu terk ettikten sonra, Hattuşili devletin başkentini Neşa / Kaniş’ten Hattuşa / Boğazköy’e taşımıştır. Hitit Krallığı MÖ 2. binin ikinci yarısında I. Şuppiluliuma döneminde bir imparatorluk haline gelmiştir. Mısır, Babil ve Hitit İmparatorluğu o dönemin üç büyük gücüdür.
  • Ticareti yapılan malların birçoğu yasalarca belirlenmişti. Hitit yasalarında bazı malların fiyatları da yazılıydı. Yasalar yaşamın gereklerine uygun olarak değiştirildiğinde fiyatlar da değişiyordu. Bu yüzden karaborsa fiyatının doğmuş olabileceği düşünülüyor.

 

Hitit başkenti Boğazköy’de bulunmuş pişmiş toprak mühür baskılar, bulla’lar.
Mühürler onaylama, güvenlik garantisi ve mülkiyet göstergesi olmak üzere üç ana işleve sahipti.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Anadolu Medeniyetleri Müzesi.

 

  • Hititler ticarette çok ileri değildi. Hitit devlet arşivleri tüccarlardan çok az bahseder. Tüccarlar devletin koruması altındadır ve bir tüccarı öldürmek olağanüstü büyük bir suç sayılmaktadır.
  • Bozuk tartı kullanan tüccarın tanrının öfkesini çekeceği düşünülürdü.
  • Bir kısım tüccarın kral veya tapınak için çalıştığı, krala vergi ya da hediye olarak yollanan malları kontrol edip yerine ulaştırdıkları biliniyor.
  • Daha çok yabancı tüccarlar Hitit kentlerinde iş yapıyordu. Hititler ihracat değil, ithalat ağırlıklı bir ülkeydi. Kapadokya’dan elde ettikleri bol gümüş ile ticaret açığını kapattıkları düşünülmektedir. Gümüş bolluğu, Hitit parasını da değerli kılmıştı. Ödeme aracı olarak gümüşten başka altın, tunç ve tahılın da kullanıldığı bilinmektedir. Metaller halka, çubuk ve külçe biçiminde olurdu.

 

9 numaralı parça, Hititler’in Alacahöyük kentinde bulunmuş altın, hiyeroglifli bir mühür yüzüktür.
10 numaralı buluntu ise yine Alacahöyük’te ele geçmiş taş bir mühürdür.
Hitit mühürleri çivi yazısı ve hiyeroglif yazı sistemleri ile yazılmıştır. Memur ve halk mühürlerinde sadece hiyeroglif yazısı bulunurken, kral mühürlerinde hiyeroglif yazısının yer aldığı, orta alanı çerçeveleyen dış kenarda çivi yazılı bir sıra bulunur. Hitit kral ve kraliçe mühürlerinde, hayat ve sağlık sembolleri ile bazı unvanların dışında çivi yazısı kullanılırken, zamanla gelişen hiyeroglif sistemi de buna eklenmiş ve hiyeroglif çivi yazısı ile birlikte kullanılmıştır. Bu uygulama sadece Hitit Büyük Kralı’na, Büyük Kraliçesi’ne ve nadiren de bazı prenslere özgü bir ayrıcalık olarak kalmıştır.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

 

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Dr. David Livingstone 1

“Kaşif” tartışmalı bir unvandır. “Keşfettiği” yer, yereller tarafından uzun zamandan beri bilinir; bu bilgi kendisi…

2 gün ago

Milliyetçilik 43 Paranoyak Milliyetçilik

Paranoyak milliyetçilik, vatandaşın korkularını istismar ederek, güvensizlik ve nefreti körükleyerek kendilerine yarar sağlamaya çalışan siyasetçilerin…

3 gün ago

Kaya Sanatı

Kaya sanatı, Paleolitik dönemin en önemli kültürel dışavurumudur. Kendini, mağara duvarlarında, sığınılan kaya altlarında göstermiştir.…

6 gün ago

Göçmenler 20

Almanya’daki sığınmacıların üniversite eğitimi alamıyor, çalışamıyor ve yaşadıkları yerden ayrılamıyorlar. Barakalarda yaşıyorlar ve yaşadıkları barakalar…

1 hafta ago

Edebiyata Dair 13

19. yüzyılda demiryolu bir yenilik simgesiydi; yeni bir hayat getiriyor ve eskisini yok ediyordu. Bu…

1 hafta ago

Altay Balbalları

Rusya’nın Altay Cumhuriyeti’nin Gorno-Altaysk şehrindeki müzede gördüğüm balbal ve balbal parçalarını da balbal dosyamıza eklemek…

1 hafta ago