Urartular 22 Sanat 1

Pişmiş topraktan insan yüzlü vazo, Patnos’ta bulunmuştur ve Urartu sanatının nadir örneklerindendir. MÖ 9.-8. yüzyıla tarihlenmektedir. Vazonun çevresinde, kabartma şeklinde birbirinin tekrarı olarak yapılmış, çatık kaşlı, iri gözlü ve dolgun yüzlü bir kadına ait üç adet yüz figürü yer almaktadır.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Anadolu Medeniyetleri Müzesi.

Uzun yıllar Urartu sanat eserleri Asur eseri olarak kabul edilmiş ve müzelerde Asur sanat eserleri ile birlikte sergilenmiştir. Ama 1871 yılından itibaren Urartu sanat eserleri Urartu Krallığı’na ve kültürüne bağlanmaya başlamıştır.
Tüm eski Doğu toplumlarının sanatında olduğu gibi, Urartularda da insan figürü kesin bir kural halinde hep yandan gösterilmiştir. Oysa Van ili, Gürpınar ilçesi, Giyimli Köyü sanatçıları insan figürlerini çoğunlukla karşıdan betimlemiş, ancak ayakları yandan göstermeye devam etmişlerdir. Bu örnekler, burada bulunan adak levhalarında görülmektedir.
Van’da, Ayanis Kalesi kazılarında ele geçen Urartu tekstilinde boyar madde olarak adi karamuk ya da kadıntuzluğu (Berberis vulgaris) adı verilen bitkinin kullanıldığı saptanmıştır. Bu kırmızı bitki ile boyanmış elyafın renginin zaman içinde kahverengiye dönüştüğü bilinmektedir. Günümüzde bitkinin sarı renkli kökleri Anadolu’da yün boyamacılığında kullanılmaktadır. Kazılarda bulunan Urartu tekstilinin yün lif kullanılarak dokunduğu tespit edilmiştir.

Hepsi Patnos’ta yapılan kazılarda bulunan pişmiş topraktan yapılma törensel kap (ryton), büyük çanak, urne, çanak, vazo, büyük vazo, yüksek kaideli vazo, bardak, vazo, minyatür vazo, vazo, küçük tabak, yonca ağızlı testi, perdah aleti. Hepsi MÖ 8.-7. yüzyıllara ait ve Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde sergileniyor. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Duvar resmi, Erzincan-Altıntepe. Kil ve sıva üzerine bitkisel ve geometrik motiflerle oluşturulan kompozisyonlar yanında kutsal ağacın iki tarafında duran kanatlı cinler, kanatlı sfenksler, kutsal hayvanlar üzerindeki tanrılar ve hayvan mücadeleleri Urartu sanatında bezeme unsuru olarak kullanılmıştır. Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, 2018.