Categories: Edebiyat

Batı’nın Edebiyat Ödülleri 3

Günümüzde de Fransız dili konusunda tek yetkili kurum sayılan Fransız Akademisi, 1635′te XIII. Louis döneminde Kardinal Richelieu tarafından kurulmuştur.
Üyelerine, Ölümsüzler adı verilmiştir. Bu akademinin üye sayısı tarihi boyunca hep 40 olarak kalmış, kaydı hayat şartıyla şeçilmişlerdir.
Bu Akademi’nin görevi Fransız dilinin doğru konuşulması için kurallar koymak, sözlük hazırlamak ve Fransızca yazılmış kitaplara ödül vermektir.
Kuruluşundan bu yana sekiz sözlük yayınlayabilmiştir.
Moliére, Rousseau, Balzac, Sartre, Camus Akademi’ye kabul edilmemişlerdir. Zola 24 kez adaylığını koymuş, kabul edilmemiş, Hugo beşinci adaylığında Akademi üyesi olabilmiştir.
346 yıl boyunca tüm üyeleri erkektir. Akademi’ye ilk kabul edilen kadın 1980 yılında Marguerite Yourcenar’dır. Daha sonra Jacqueline Romilly 1988’de, Hélene Carrére d’Encausse 1990’da, Florence Delay 2000’de, Assia Djebar 2006 yılında Akademi üyesi olmuşlardır.
Fransız Akademisi’nin 1918 yılından beri vermekte olduğu büyük roman ödülü, artık Fransa’da verilen diğer ödüller kadar önem taşımıyor.
2006 yılında Akademi ile Goncourt aynı romana ödül verdiler: Jonathan Littell’in Les Bienveillantes (The Kindly Ones) adlı romanı.

Fransa bir edebiyat ödülleri ülkesi. Ama bu ödüllerin en önemseneni Goncourt Ödülü.
1903’ten beri her yıl “yılın en iyi ve en yaratıcı düzyazı yapıtı”na veriliyor.
Bu ödül bir yazara sadece bir kez verilebiliyor. Tek istisna, ödülü 1956’da alan Romain Gary’nin 1975’te de Emil Ajar takma adıyla ikinci kez alması.
Yazar, eleştirmen ve yayıncı Edmond de Goncourt’un tüm mirasını bağışladığı Goncourt Akademisi’nce Edmond’un ve kardeşi Jules Alfred de Goncourt onuruna oluşturulan ödül, nakden 10 euro veriyor ama kazanana yalnızca ün getirmekle kalmıyor, yüksek bir satış güvencesi de sağlıyor.
Goncourt Kardeşler, Natüralizm’in Emile Zola’dan sonraki en önemli temsilcileri sayılıyorlar.
Kardeşler, gerici, tutucu buldukları, onların görüşüne göre edebiyat devleri olan Flaubert, Zola, Balzac, Baudelaire’i bünyesine almayan Fransız Akademisi’ne alternatif, ilerici bir Akademi fikrine ön ayak oldular. Kardeşlerin dileği doğrultusunda, yalnızca edebiyatı desteklemek amacıyla Goncourt Akademisi kuruldu. Vasiyeti yerine getirmekle görevlendirilenlerden biri de Alphonse Daudet idi.
Akademi jürisi hepsi yazar 10 kişiden oluşuyor. Kaydı hayat şartıyla seçilen üyeler maaş almıyor ama bu çok prestijli bir görev. Aralarından biri ölünce onun yerine kimi alacaklarına oy birliği ile karar veriyorlar.
Seçici kurul karar toplantısını Café Restaurant Drouant’dayapıyor. Bu işletme, kurucusunun yaratıcılığı ve ilericiliğiyle paralel, çok az kuruma nasip olacak bir özelliğe sahip. 1880 yılında Paris’te, Opera yakınlarında Charles Drouant tarafından, dönem için bir yenilik olan café-tabac tanıtımı ile açılıyor. Kısa sürede baba-oğul Daudet’ler, Monet, Pisarro, Rodin, Renoir gibi devrin sanatçılarının müdavimi olduğu bir yer haline geliyor. Goncourt Kardeşlerin vasiyeti doğrultusunda kurulan Goncourt Akademisi de toplantılarını burada yapmaya başlıyor ve günümüze kadar bu gelenek devam ettiriliyor.
Fransa’nın en önemli edebiyat ödüllerinden bir başkası, Renaudot, bir zamanların ünlü haftalık gazetesi La Gazette’in kurucusu Théophraste Renaudot (1586-1653) adına 1926’da kuruldu. 1926’da Goncourt jürisinin kararını bekleyen on edebiyat eleştirmeni tarafından oluşturulmuş. Her yıl Goncourt ile aynı günde ve aynı yerde, Dourant’da açıklanıyor.Bilmiyorum dünyada iki edebiyat ödülünün açıklanmasına her yıl, bu kadar uzun süre, ev sahipliği yapan başka bir lokanta var mıdır?

Seçici kurul, her yıl Kasım ayı başında, Paris’te Café Restaurant Drouant’nın birinci katındaki lokanta kısmındaki oval salonda yemek yedikten sonra saat tam 12:55’te Akademi’nin sözcüsü heyecanla bekleyenlere kararlarını bildirir. Fotoğrafta 2012’nin heyecanlı bekleyişi bu ödülün ne derece önemsendiğini gösteriyor.
Fotoğraf:lemonde.fr