Erken emperyalist örnekler çoğunlukla bağımsız girişimciler tarafından başlatıldı. Onları devletler takip etti ve dünyada çeşitli Avrupa güçlerine bağlı topraklar oluştu. Geç 19. yüzyılda Afrika kapışması yaşandı.
Avrupalılar gittikleri yerlerde dağınık haldeki prenslikleri birleştirdi. Britanya Hindistan’da öyle yaptı. Merkezi başkentler kurdular, ulaşım ve iletişim sistemleri inşa ettiler. Amaç, özellikle askeri açıdan yönetimi kolaylaştırmaktı.
Daha önce yerel diller ve lehçelere bölünmüş ülkeleri, Avrupa dilleri ve öğrenimi ile birbirine bağlayan yeni eğitim sistemleri geliştirdiler. Kendi dillerini kültürel emperyalizm için yayarken, sınırları aşan yeni iletişim imkanları yaratmış oldular.
Haritada hiç Britanya işgaline uğramamış ülkeler beyazla işaretlenmiş. Dünya üzerinde Britanya tarafından hiç işgal edilmemiş sadece 22 ülke var. Fotoğraf: Telegrapf.co.uk
Avrupalılar yıllardır Amerika kıtasındaki sömürgeci keşiflerini ve oraya yerleşmelerini terra nullius ya da boş toprak miti ile anlatır. Bu mit, iki öncüle dayanır: İlki, Yerli halkların, toprağın üzerinde ve onunla yaşıyor olarak kabul edilmesidir. İkincisi, toprağın üzerinde ve onunla yaşıyor oldukları için “insan” olarak düşünülmeye değmedikleri görüşüdür. Bu nedenle toprak, Göçmenlerin kullanımı içindir, insansızdır. Emperyalizm, Yerli halkların hayatlarını sonradan gelenlerinkinden net bir şekilde ayrı tutan bir tarih yazar.
Hardt ve Negri’nin tanımladığı İmparatorluk, daha önceki emperyalizmlerden daha fazla merkezsizleşmiştir: Kontrolü elinde tutan tek bir grup, kurum ya da şahıs yoktur. Günümüzdeki İmparatorluk, devletlerden oluşan egemen bir grup tarafından da kontrol edilmez: Ulus-devletleri, Dünya Bankası gibi uluslaraşırı kuruluşları, birlikte çalışan ve rekabet eden diğer kurumları kapsar. Devredilecek merkezi bir iktidar mevkii yoktur.
Yararlanılan Kaynaklar
Milliyetçilik, Craig Calhoun, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2007.