Edebiyat

Emperyalizm ve Edebiyat

Louis Vuitton kitap sandığı.
Emperyalistler, başkalarının topraklarına giderken bunun ontolojisini de oluştururlar. İçeride yaşayan saygın insanlar için bir gereklilik mitinin yaratılması gerekir. T. S. Eliot, şimdiyi geçmişle birlikte okumak gerektiğini söyler. Edward Said’e göre, gerçekçi Avrupa romanının başlıca amaçlarından biri toplumun denizaşırı yayılmacılığa olan rızasını sağlamaya çalışmaktır. Emperyalizm sürecine, iktisadi yasa ve siyasal kararların ötesinde, edebiyat da katkıda bulunur. Karanlığın Yüreği’nin gücü, politikasının ve estetiğinin emperyalist olmasından kaynaklanır. 19. yüzyılın sonlarında emperyalizm bir estetik, politika hatta bir bilgi kuramıdır. Flaubert ve Nerval’in yazdıkları da Fransız sömürgeciliği bağlamı dışında tam okunamaz.
Fotoğraf: Meralvari.com

 

Karşılaştırmalı edebiyat, özünde Amerika ve Avrupa edebiyatını dünyanın merkezi sayan bir anlayış barındırır.

Kanonik Metinlere Çok Sesli Okuma, Ömer Erdem, Kitap Sanat, 30 Nisan 2021.

 

ABD’de yayınlanan kitapların sadece %3’ü yabancı dillerden çeviridir.

Dünyanın Bütün Okurları Birleşin, Martin Puchner, Notos  Ağustos-Eylül 2019. Sayfa 51.

 

Çeviri oranı görece yüksek olan Almanya kitap piyasasında 2017 yılında yeni ya da yeniden yayımlanan kitapların %12,5’i yabancı dilden çevirilerdi. Yeni çıkan edebi eserlerin %67,8’i İngilizceden, %9,2’si Fransızcadan yapılmıştı. Bu rakamlara bakarak en değerli eserlerin İngilizce yazıldığını söyleyebilir miyiz?

Penceremden Dünyaya Bakmak, Sabine Adatepe, Notos Ağustos-Eylül 2019. Sayfa 54.

 

‘Üçüncü dünya yazarı, büyülü gerçekçilik tarzında yazar’ önyargısı vardır. ‘Bu insanlar tuhaf, anlaşılmaz, biraz da yabani hayatlarını, büyük politik vahşetlerini biraz sevimli kılıp, şekerleyip bize paketliyorlar’ görüşü de yaygındır (1). Fredric Jameson, 1986 yılında bütün üçüncü dünya metinlerinin zorunlu olarak alegorik olduğunu, romanlarının ulusal alegoriler olarak okunması gerektiğini yazmıştır (2). Üçüncü Dünya eserlerinin bir çizgisinin de ulus oluşumunun içerdiği tekleştirici aşırılıkları sergilemek olduğunu öne sürenler vardır (3).

 

  1. Üçüncü Dünya Edebiyatı ve Ulusal Alegori, Serhat Uyurkulak, Notos Ağustos-Eylül 2019. Sayfa 30, 36.
  2. Dünya Edebiyatı Umut mu, İmkansızlık mı?, Burhan Sönmez, Notos Ağustos-Eylül 2019. Sayfa 24.
  3. Üçüncü Dünya Edebiyatı ve Ulusal Alegori, sayfa 34.

 

 

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Edebiyata Bakış Açıları 2 Edebiyata Metin Odaklı Bakış 2

Claude Lévi-Strauss’un (1908-2009) antropolojide kullandığı İkili Karşıtlıklar (Binary Oppositions) yöntemi, edebi metinlerin derin yapısını çözmek…

17 saat ago

Edebiyata Bakış Açıları 1 Edebiyata Metin Odaklı Bakış 1

Klasik roman akımına tepki olarak 18. yüzyıl sonlarında doğan romantik dönemden kaynaklanan edebiyata yazar odaklı…

2 gün ago

Disposing of Hitler 2

A neutral reaction is rare: many people find Nazi objects repellent, for others they exert…

3 gün ago

Disposing of Hitler 1

When I traveled to Austria in August 2026 to see La Traviata at the Bregenz…

4 gün ago

Edebiyata Dair 21

Her toplumun kendi edebiyatına sahip olduğu düşüncesi, imparatorlukların çözülmesi ve ulus devlet anlayışının ortaya çıkması…

5 gün ago

Edebiyata Dair 20 Edebiyat Nedir?

Edebiyat nedir sorusuna verilecek yanıt, döneme ve kültüre bağlı olarak verilebilir. Türkçede bu kavramı karşılayan…

6 gün ago