Lesvos Taşlaşmış Orman Doğa Tarihi Müzesi’nin girişinde yer alan fosilleşmiş bir kök.
Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu, Midilli, 2025.
Habitat, kendine mahsus doğal yaşam alanı demektir. İstisnai olanları, Fosil Ormanı gibi, tescillemiştir. Midilli Adası’nın (Lesvos) zengin ekosistem çeşitliliği içinde doğuda zeytin bahçeleri, merkezde çam ormanları, batısında meşe ve Akdeniz çalı ekosistemleri olmak üzere dört vejetasyon bölgesi yer alır.
Midilli Adasının batı kıyısında volkanik kayaçlar vardır. Dalgaların aşındırdığı bu kıyılarda uzak geçmişin izlerini taşıyan taşlaşmış ağaçlar zamanla gün yüzüne çıkmışlardır.
Aristo MÖ 347 yılında Kalloni Körfezi’ndeki canlıları izlemiştir. Aristo’nun öğrencisi Teofrastos, botanik (bitki bilimi), mineraloji ve ekoloji bilimlerinin kurucusu sayılır ve Midilli’deki taşlaşmış ağaç fosillerine ilk dikkat çeken ilk kişi olmuş, Fosiller Üzerine adlı eserinde bu oluşumlara yer vermiştir.
Taşlaşmış ağaçların yoğunlaştığı ve Fosil Orman olarak adlandırılan saha Sigri, Andissa ve Eressos köylerini kapsar. Burada taşlaşmış ağaç gövdelerinin yanı sıra mükemmel bir biçimde korunmuş kök, meyve, yaprak ve tohum fosilleri de görülebilir. Sahanın doğal, jeolojik ve paleontolojik değerinden ötürü Yunanistan taşlaşmış ormanı 1985 yılında korunan alan olarak ilan etmiştir.
1994 yılında kurulan Lesvos Taşlaşmış Orman Doğa Tarihi Müzesi, Sigri köyünde yer almaktadır. Müzenin amacı sahada bulunan fosil ağaçları korumak, araştırma yapmak ve bu doğal mirasın topluma kazandırılması için gerekli altyapı ve hizmeti sağlamaktır. Günümüzden 20 milyon yıl önce, Kuzey Ege’de yoğun bir volkanik faaliyet hüküm sürmekteydi. 18 milyon yıl önce Lesvos adasında meydana gelen yoğun volkanik faaliyetler neticesinde Lepetimnos, Vatusa, Agra ve Mesotopos gibi büyük volkanik yapılar oluşmuştur. Bir dizi volkanik püskürmenin neden olduğu piroklastik akıntı (bir tür volkanik çamur seli) ve kül geniş alanlara yayılarak adanın batı kesimindeki gür bitki örtüsünü kapladı ve böylece Taşlaşmış Orman oluştu. Başka bir kaynağa göre ise 15-20 milyon yıl önce Ordymnos Dağı’nın patlamasıyla, yanardağın külüne gömülen büyük sekoya ormanları taşlaşmıştır (*). Jeolojik süreçlerin ortak eseri olarak ada, jeositlere, jeolojik bir mirasa sahip olmuştur.
Lesvos Taşlaşmış Orman Doğa Tarihi Müzesi’nde, Taşlaşmış Orman’ın oluşumundan günümüz ekosistemlerine dek Ege’nin 20 milyon yıllık jeolojik geçmişine dair çok karakteristik fosil görülebiliyor. Taşlaşmış Orman Parkı, Sigri Parkı, Plaka Park ve küçük bir adacık olan Nissiopi açık hava parklarını ziyaret etmek mümkün. Açık hava parklarında fosillerin tamamına uğrayan bir gezi patikası var.
Yararlanılan Kaynaklar
Lesvos Taşlaşmış Orman Doğa Tarihi Müzesi Kitapçığı
Lesvos Jeoparkı, UNESCO Küresel Jeoparkı Kitapçığı
*Yunan Adaları, Görsel Gezi Rehberleri, Dost Kitabevi, 2001. Sayfa 141.
Leave A Reply