“Tertemiz Japon tuvaletleri tam anlamıyla ruhun dinlenmesi için tasarlanmıştır. Tuvaletler mutlaka ana binadan uzağa, taze yaprak ve yosun kokusunu alabileceğiniz çalılıkların arkasına yapılır. Bu fizyolojik hazzı tatmak için etrafı sessiz duvarlar ve hoş ahşaplarla çevrili, mavi gökyüzünün ve taze yaprakların görülebildiği bir Japon tuvaleti kadar uygun bir yer yoktur.
Japon mimarisinin içindeki en estetik yapının tuvalet olduğu haklı olarak iddia edilebilir. Her şeyi şiire döker atalarımız, bir evde en pis olması gereken yeri, tam tersine zarafet dolu bir yere dönüştürerek onu doğanın güzellikleriyle harmanlamış ve büyüleyici bir birliktelikle sarmalamıştır. Tuvaleti kirli olarak etiketleyen, insan içinde ağıza dahi almaktan kaçınan Batılılara kıyasla bizler açık ara daha bilge ve zevk sahibiyiz. Eksik bir yönünü ille de söylemem gerekiyorsa, ana binadan ayrı olması sebebiyle geceleri gitmenin zahmetli olmasından ve kışları üşütme ihtimali yaratmasından söz ederim. Ancak şair Saito Ryoku’nun dediği gibi ‘zarafet soğuktur’ ve bir yerin açık hava serinliğinde oluşu kendimizi daha iyi hissettirir. Otellerin Batı tarzı tuvaletlerindeki buğulu sıcaklık oldukça sevimsizdir.” (1). (Ama artık klozet kapakları ısıtılıyor.)
Japonya’da hiçbir yerde özellikle çöp kutusu yoktur. Çöpünüzü alır, eve götürür, ayrıştırıp atarsınız.
Yağmurlu havalarda şemsiyenin zemini ıslatarak dükkanın yerleri çamur olmasın diye şemsiye naylonları dükkan girişinde mevcuttur.
Sokakları süpürenlerin her zerreyi alabilecek ekipmanı vardır. Diş fırçası büyüklüğünde olanlar dahil.
Umumi tuvaletler o kadar temizdir ki insan kendini evindeki kadar rahat hisseder. Kadınlar bölümünde çocuk oturtacak koltuk, çocukların kullanması için küçük klozet ve alçak lavabo da vardır.
Pek çok fonksiyonu olan klozetlerin konforu kendilerine Japonya dışında da yer buluyor.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Taipei, Otel odamdaki işletim paneli, 2025.
2020-2023 yılları arasında Tokyo’nun Shibuya semtinde, aralarında mimarlığın Nobel’i sayılan Pritzker Ödüllü Tadao Ando ve Shigeru Ban-to’nun da bulunduğu 16 ünlü mimar ve tasarımcının eseri olan 17 umumi tuvalet yapıldı (2). Uniqlo ve Fast Trailing şirketlerinin sahibi milyarder Yanai’ler tarafından tasarlanmış Tokyo Tuvalet Projesi, modern, yüksek kaliteli, yaratıcı tasarımlı tuvaletler Nippon Vakfı’nın öncülüğünde gerçekleştirildi (3). 2023 yılında Alman yönetmen Wim Wenders (1945-), bu tuvaletleri temizlemekle görevli adamın filmini yaptı, Mükemmel Günler (Perfect Days). Film, Cannes Film Festivali’nde iki ödül kazandı (Ekümenik Jüri Ödülü ve En İyi Erkek Oyuncu). Ayrıca Akademi Ödülleri’nde En İyi Uluslararası Uzun Metrajlı Film dalında aday gösterildi ve bir Japon tarafından yönetilmediği halde Japonya’dan aday gösterilen ilk film oldu (4).
Yararlanılan Kaynaklar
(1) Gölgeye Övgü, Cuniçiro Tanizaki, İthaki Yayınları, 2024. Sayfa 15, 16.
(2) gadfoundation, https://www.instagram.com/p/DLXv4PVoIP_/?igsh=MW1qYmZpeWZyb290Ng==
(3) The Tokyo Toilet, en.wikipedia.org
(4) Perfect Days, tr.wikipedia.org
Leave A Reply