Kosova 13

Büyük çaptaki ilk kanlı kriz 2004 yılında yaşandı.
2004 yılında, birkaç küçük çatışmanın ardından, bu kez Arnavut gençler, Sırp azınlığın evlerini ve kiliselerini yaktılar; 34 kilise hasar gördü, üç bin Sırp göç etti.
Slobodan Miloseviç, 2006 yılında Lahey’deki hücresinde ölü bulundu. Üç yıldır süren yüksek tansiyon ve kalp rahatsızlığından ötürü Moskova’da tedavi olmak için mahkemeden izin istemişti. Fransa Dışişleri Bakanı Philippe Douste-Blazy, Miloseviç’in eceliyle öldüğünü söyledi. BM savaş suçları mahkemesi sözcüsü ise, 64 yaşındaki Sırp liderin ölümünde kusur veya ihmallerinin bulunmadığını duyurdu. Ayrıntılar konusunda bilgi verilmedi.

Isniq’den çıktıktan sonra gittiğimiz Deçan yakınındaki Decani Manastırı.
Burası, 14. yüzyılın ilk yarısında Sırp Kral Stefan Deçanski tarafından kurulmuş bir Sırp Ortodoks manastırıdır.
Prizren’deki Sveti Arhangel Manastırı, Kosova’nın Sırpların eski yurdu olduğunu kanıtladığı gerekçesiyle kalıntı halindeyken yeniden inşa edildi. 2004 yılında Arnavut köktenciler tarafından kundaklandı ve önemli ölçüde tahrip oldu. Günümüzde manastırın güvenliğini NATO’nun KFOR misyonuna bağlı bir Alman gücü sağlıyor. Biz yakınına bile gitmedik, yalnızca şehir merkezinden tepelere baktığımızda uzaktan gördük.
Görmeye gittiğimizde Decani Manastırı’nı da Birleşmiş Milletler adına NATO bünyesinde oluşturulan Kosova Barış Gücü KFOR’un koruduğuna şahit olduk.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2018.

2005 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Harold Pinter konuyla ilgili olarak “Slobodan Miloseviç’i yargılayan Amerikan NATO-mahkemesi, hiçbir zaman adil bir mahkeme olarak kabul edilmeyecektir. Miloseviç’in savunması güçlü ve inandırıcıdır, küçümsenemez,” demiştir!
Ekim 2006’da Sırbistan’da halk oyuyla kabul edilen anayasada, Kosova, ülkenin “ayrılmaz bir parçası” olarak tanımlandı.
Mayıs 2007’de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin dönem başkanı ABD ve Konsey üyesi Avrupa Birliği ülkeleri, Kosova’nın nihai statüsüne ilişkin karar tasarısını Konsey’e sundu. ABD, Fransa, İngiltere, İtalya, Belçika, Slovakya ile AB’nin dönem başkanı Almanya tarafından hazırlanan tasarıda, BM Kosova özel temsilcisi Martti Ahtisaari’nin Kosova’ya bağımsızlık verilmesini öngören planının desteklendiği belli oldu. Rusya ise Kosova’nın Sırbistan’dan ayrılıp bağımsız bir devlet olmasına karşı çıkıyordu.
Kosova Meclisi 17 Şubat 2008‘de Sırbistan’dan tek taraflı bağımsızlığını ilan etti. Bağımsız Kosova‘nın kurucu Cumhurbaşkanı Fatmir Sejdiu; yeni bağımsız devletin ilk başbakanı ise Haşim Taçi (2008-2014) oldu. Taçi, 2008 tarihinde başbakan iken Priştine’deki evinde başarısız bir suikast girişimi ile karşı karşıya kaldı.
Haşim Taçi, 2014 yılındaki genel seçimin ardından kurulan koalisyon hükümetinde Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı olarak görev aldı. 2016’da Kosova meclisinde yapılan cumhurbaşkanı seçiminin üçüncü turunda Haşim Taçi, oy çokluğuyla ülkenin yeni cumhurbaşkanı seçildi.
Bağımsızlık ilanından beri Kosova’da 3 başbakan ve 4 cumhurbaşkanı görev yaptı. Kosova’da mevcut Cumhurbaşkanı Haşim Taçi, Meclis Başkanı Kadri Veseli ve Başbakan Ramush Haradinaj, hepsi eski UÇK’lı. Özellikle son dönemde ülkenin en üst yönetiminde eski UÇK komutanlarının bulunması dikkat çekiyor.