Likya Işık Ülkesi 70 Letoon,Kyaenai, Apollonia, Aperlai

Letoon’da (Kumluova, Bozoluk) bulunmuş mermer, MS 2. yüzyıla tarihlenen kadın heykeli, Antalya Müzesi’nde görülebilir.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Leto kutsal alanındaki Apollon Tapınağı’nın taban süslemesi.
Letoon, antik çağın önemli din merkezlerinden biriydi. Mozaik panoda, ortada betimlenmiş olan güneş motifi ışık ülkesi Likya’yı, sağdaki lir Tanrı Apollon’u, soldaki sadak ve yay ise Tanrıça Artemis’i sembolize etmektedir. Tapınak ve mozaik pano Helenistik Dönem’e (MÖ 330-30) tarihlendirilmektedir. Pano, 2004 yılında Letoon antik kenti Apollon Tapınağı cella’sından alınarak restorasyon ve konservasyon sonrası Antalya Müzesi’ne getirilmiş, eserin alındığı yere ise kopyası yerleştirilmiştir.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

MÖ 4. yüzyıla tarihlenen üç dilli, (Likçe, Yunanca, Aramca) Letoon Yazıtlı Dikme’nin Likya’nın Pers egemenliği altında olduğu yıllarda yapıldığı düşünülmektedir. UNESCO koruması altında olan ve Fethiye Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmekte olan yazıt, Likya alfabesinin deşifre edilmesinde önemli bir kaynak olmuştur. Yine Letoon’da ele geçen iki heykel altlığı üzerindeki Likçe-Yunanca çift dilli yazıt da sağladığı bilgiler açısından önemli bulunmaktadır.
Demre’ye bağlı Yavu Köyü’nde, mevcut asfalt yoldan 200 m yüksekte kurulmuş, tarihi MÖ 4. yüzyıla uzanan Likya şehri Kyaenai, MÖ 3. yüzyıla ait kaya mezarları, kabartmalı Likçe yazıtlı lahitler, kütüphane, hamam, su sarnıcı ve sur kalıntıları ve MS 2. yüzyıla ait 25 oturma sıralı tiyatrosu ile görmeye değer bir antik kenttir. Kuruluşundan itibaren yoğun Yunan etkisindeki kent Likya Birliği üyesidir. Kentin ünlü hayırseveri Iason’un mezarı, yolun kenarındaki kayaya oyulmuştur. Güneybatı Nekropolü, daha çok düz çatılı Roma dönemi lahitlerini barındırmaktadır. Doğu Nekropolü ise semerdam kapaklı Likya tipindeki lahitlerle doludur. Güney kapısı ile tiyatro arasında uzanan yolda ise Batı Nekropolü bulunmaktadır. Bu alanda Erken Bizans Dönemi’nden üç nefli bir bazilika kalıntısı vardır.
Kaş yakınlarındaki Kılıçlı Köyü içinde yer alan antik şehir Apollonia, MÖ 4. yüzyılda Likya Birliği’ne bağlı olarak kurulmuş bir kenttir. Surlarının bir kısmı ayakta kalmıştır. Kabartmalı mezar, altı tane prizma gövdeli mezar anıtı, tabii meyile oturtulmuş on sırası seçilebilen Helenistik Dönem tiyatrosu, hamam ve sarnıç kalıntıları ile ilginç bir yerdir. Akropolde Helenistik Dönem’den bir kule vardır. Roma imparatorları Augustus ve Tiberius’un isimlerinin geçtiği yazıtları vardır. Su kemeri izine rastlanmadığı için kentin sarnıç ve kuyuları kullandığı tahmin edilmektedir.
Apollonia antik kentinden ya da tekneyle ulaşılabilen Aperlai bir başka Likya kentidir. Yerleşimin tarihi MÖ 5. veya 4. yüzyıla tarihlenmektedir. Bölgenin güncel adı Sıcak İskelesi’dir.