Tavus Kuşu

Lazienki Park, Varşova, Polonya.
Ana yurdu Hindistan olan tavus kuşu, birçok ikonografide yer alır.
Hint mitolojisinde savaş tanrısını,
Çin uygarlığında bereket ve doğurganlığı,
Antik Mısır’da tanrı Osiris ile ilişkilendirilerek ölümsüzlük ve yeniden doğuşu,
Sümerler’de bilgeliği,
Etinin geç çürümesi sebebiyle Antik Roma’da ölümsüzlüğü, güzelliğiyle zenginlik ve soyluluğu ifade ederdi.
İslam sanatında Emeviler döneminde cephe kabartmalarında diğer hayvanlarla beraber bir kompozisyon içinde kullanılmıştır.
Abbasi sanatında seramiklerde birbirine bakan tavus kuşları görülür.
Memluk sanatında da rastlanan tavus kuşu İslam sanatında cennetin sembolüdür.
Safevi mimarisinde mekanları cennete benzetmek amacıyla cami, mescit, türbe ve medreselerin taç kapılarında bolca kullanılmıştır.
Türk sanatında tavus kuşu egemenlik sembolü olarak görülür. Gazneliler’in bayrağında yer alır.
Göktürk Devleti’nin kurucusu Bumin Kağan’ın kardeşi İstemi Yabgu’nun tahtını dört tavus kuşu taşır.
Büyük Selçuklu keramiklerinde taht sahnelerinde tavus kuşu kimi zaman tahtın altında kimi zaman da üstünde tasvir edilir.
Egemenlik, talih ve zenginlik anlamlarının dışında tavus kuşu bilhassa Selçuklu ve Artuklu mimarisinde temizliğin ve saflığın sembolü olarak da kullanılmıştır.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu