Urartular 21 At Koşum Takımları

Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde Urartu at koşum takımlarını çok güzel açıklayan bir tablo.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2018.

Urartularda, süvarilerin bindiği ya da savaş arabalarına koşulan atlar tunçtan yapılmış oldukça zengin koşum takımları ile donatılmıştır.
At koşum takımları gem, göz koruyucu siperlik, alınlık, gerdanlık, boyunluk ve çıngıraklar gibi parçalardan oluşmaktadır. Parçaların büyük kısmı tunçtur, resimli ve çivi yazılıdır. Urartu at gemleri, biçim ve büyüklük yönünden Doğu Anadolu Bölgesi’nin gelişmiş ilk at gemilerini oluşturmaktadır.
Atçılığın çok geliştiği Urartularda, oynar yanaklıklı ve durağan yanaklıklı olmak üzere iki tür at gemi kullanılmıştır. Gerek oynar, gerekse durağan yanaklıklara sahip gemler, düzgün ağız ve yanaklık parçaları ile atlar üzerinde oldukça etkin bir denetim sağlıyordu.
Urartular tunçtan yapılan çıngırakları süsleme amacıyla kullanıyordu. Çıngırakların, atlarda süs ögesi olarak kullanılmasının yanı sıra, çıkarmış olduğu ses biniciliğe ayrı bir canlılık kazandırmıştır. Çok sayıda üretilen çıngırakların hemen hepsi içi boş döküm tekniği ile yapılmıştır. Çıngırakların üzerinde hayvan başları ile temsil edilen atölye damgaları da seçilmektedir.
Daire biçimli, ortası dışa doğru bombeli tunç koşum parçaları meşin kolonların üzerine dikilirdi.

Urartu at gemleri (MÖ 8.-7. yüzyıl), biçim ve büyüklük yönünden Doğu Anadolu Bölgesi’nin gelişmiş ilk at gemlerini oluşturmaktadır.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, 2018.

Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmekte olan Urartu dönemine ait tunç at gemi.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu