Categories: Sanat

Çağdaş Sanata Varış 119| Modernizm, Kapitalizm, Ulus Devlet 1

  • Özel mülkiyetin önemsendiği ve korunduğu, piyasa ekonomisinin belirleyici olduğu sosyal ve ekonomik bir sistem olan kapitalizm Ortaçağ’da tüccar kapitalizmi ile başlamış ve evrim geçirmiştir.
  • Frederic Jameson’a göre, Modernizm ve Postmodernizm, kapitalizmin belli aşamalarına eşlik eden kültürel oluşumlardır.
  • Kapitalizmin birinci aşaması, Batı Avrupa, İngiltere, ABD ve bu ülkelerin etki alanına giren diğer yerlerde, 18. yüzyılda başlayıp, 19. yüzyıl boyunca süren, pazar ekonomisine dayalıdır. Bu döneme serbest rekabetçi dönem veya tekel öncesi kapitalizm veya piyasa kapitalizmi de denir. Bu aşamada buharla çalışan motor önemlidir. Dönemin estetik anlayışı ise Realizm/Gerçekçilik’tir.
  • Kapitalizm’in ikinci aşaması, 19. yüzyılın sonlarında başlar ve 20. yüzyılın ortalarına kadar sürer. Bu döneme tekelci kapitalizm veya emperyalizm de denir.  Bu aşamanın itici gücü elektrik ve ateşlemeli motorlardır. Dönemin estetik anlayışı Modernizm’dir.
  • Kapitalizmin üçüncü aşaması, post endüstriyel/sanayi sonrası veya çok uluslu sermaye veya çok uluslu kapitalizm veya Üçüncü Dalga, Enformasyon Toplumu, Tüketim Kapitalizmi olarak günümüze varmıştır. Ağırlık malların üretiminden çok, pazarlamaya, satışa ve tüketime kayar. Bu aşamada nükleer ve elektronik teknolojiler önemlidir. Dönemin estetik anlayışı Postmodernizm’dir.

 

  • Prof. Dr. Zafer Toprak, küreselleşmenin birinci evresini 19. yüzyılda yaşadığını söylerken, 1914-1945 yılları arasını küresizleşme dönemi olarak tanımlıyor ve 1944 Bretton Woods ile küreselleşmenin ikinci evresinin başladığını ifade ediyor.

 

  • Bir başka tarihsel tanımlama ise Samuel P. Huntington’a ait. Huntington’ın Üçüncü Dalga Teorisi’ne göre dünyada üç demokrasi dalgasına karşılık iki ters dalga yaşanmıştır.
    *Birinci Demokrasi Dalgası 1828-1926. Bu yıllarda 29 demokratik ülke ortaya çıktı.
    *Birinci Ters Dalga 1922-1942. Mussolini’nin iktidara gelmesi ile başlayan dönemde demokratik ülke sayısı 12’ye düştü.
    *İkinci Demokrasi Dalgası 1943-1962. Demokratik ülke sayısı 36 oldu.
    *İkinci Ters Dalga 1958-1975. Demokratik ülke sayısı 30’a düştü. Askeri yönetimlerin iktidara oturduğu ülkeler arasında Portekiz, Yunanistan ve Türkiye de vardı.
    *Üçüncü Demokrasi Dalgası’nın ise 1974’te başladığını öne sürüyor. 1989 yılında SSCB’nin yıkılması ile birlikte dünyadaki demokratik ülke sayısı yeniden hızla artışa geçti, diyor Huntington.

 

Fotoğraf: burier.blogspot.com

 

Füsun Kavrakoğlu

View Comments

  • “İşçi Sınıfının Beynelmilel Kardeşliği” temelinde gelişen XIX.yy küreselleşmesi, sınır-ötesi akışkanlık, sermaye ve işgücünden ziyade emtiaya (ing. commodities) kazandırmıştı. Daha telgraf bile yokken gerçekleşen bu mucize, bugün INTERNET'le mümkün olamamaktadır.

    • Murat Bey, katkınız için teşekkür ederim. Kızınıza hayranım.
      Selamlar, saygılar.
      Füsun Kavrakoğlu

  • Çok teşekkürler Sn. Kavrakoğlu. Sizin gibi insanlar tarafından takdir edilmek kızım (ve benim) için büyük şanstır.

    • Sizin kadar değerli bir kişi tarafından okunuyor olmak da benim için şereftir. Güzel sözleriniz için tekrar teşekkür ediyorum.

      Saygılar,

      Füsun Kavrakoğlu

Leave a Comment
Paylaş
Published by
Füsun Kavrakoğlu
Tags: Bretton WoodsÇağdaş SanatÇağdaş Sanata VarışFrederic JamesonKapitalizmKapitalizm’in ikinci aşamasıKapitalizmin birinci aşamasıKapitalizmin üçüncü aşamasıküreselleşmenin birinci evresiküresizleşme dönemiModernizmPostmodernizmProf. Dr. Zafer ToprakSamuel P. HuntingtonÜçüncü Dalga Teorisi
11 yıl ago

Önceki Yazılar

Dr. David Livingstone 3

Livingstone ABD’li gazeteci Henry Morton Stanley’nin New York Herald’da başlattığı yayın bombardımanı aracılığıyla efsaneleşti ve…

3 saat ago

Dr. David Livingstone 2

Kasım 1855’te yerlilerden hep duyduğu şelaleye vardı. Çavlana hayran kaldı ve ona Kraliçe Victoria’nın adını…

1 gün ago

Dr. David Livingstone 1

“Kaşif” tartışmalı bir unvandır. “Keşfettiği” yer, yereller tarafından uzun zamandan beri bilinir; bu bilgi kendisi…

4 gün ago

Milliyetçilik 43 Paranoyak Milliyetçilik

Paranoyak milliyetçilik, vatandaşın korkularını istismar ederek, güvensizlik ve nefreti körükleyerek kendilerine yarar sağlamaya çalışan siyasetçilerin…

5 gün ago

Kaya Sanatı

Kaya sanatı, Paleolitik dönemin en önemli kültürel dışavurumudur. Kendini, mağara duvarlarında, sığınılan kaya altlarında göstermiştir.…

1 hafta ago

Göçmenler 20

Almanya’daki sığınmacıların üniversite eğitimi alamıyor, çalışamıyor ve yaşadıkları yerden ayrılamıyorlar. Barakalarda yaşıyorlar ve yaşadıkları barakalar…

1 hafta ago