Çağdaş Sanata Varış 29 | Sembolizm 4

SEMBOLİST DÖNEMDE YAYGIN OLAN TERİMLER

SNOPLUK

Tokyo, Japonya.

DANDİLİK

Aşırı şıklık, züppelik.
Tıpkı snobizm gibi, İngiliz hayranlığı sonucu, Fransa’da 1880’den itibaren yaygınlaştı.
Göz alıcı giysiler.
Ender ve yapay şeylere düşkünlük.
Biblo sevgisi.
Doğal olana karşı tiksinti.
Duygusuz bir umursamazlık.
Aristokratik bir küçümseme.
Sanat ve yapmacık tapıncının savunucusu.

GÜZELCİLİK

Güzellik tapıncı.
Dandiler ve snoplar gibi İngiliz modasının ürünü olarak 1885’ten itibaren Fransa’da yayıldı.
Belli bir serveti olan kibarların işidir.
Yapay bir yaşam tarzıdır.
Snobizm nesnelerin yüzeysel görünümleri ile yetinir ama güzelcilik, derin bir bağlanma ve içtenlik gerektirir.

DEKADANS

Çökme, çöküş, çöküş dönemi.
Bu sav, Fransa’da 1789 Devrimi’nden sonra yaygınlaşan fikirsel bir konsepttir.
19. yüzyıl sonlarında Fransa ‘da natüralistlere karşı ortaya çıkan sembolizm akımına öncülük eden sanatçılara, edebiyatı soysuzlaştırdıkları ima edilerek verilen isim. Akım o zamana kadar gelen edebiyat geleneklerini yıkma yoluna giderek , toplumsal ve sanatsal düzenin dışına çıkmayı planlamıştır. İmgeye karşı aşırı, neredeyse hastalık derecesindeki duyarlılığa sahip dekadanlar, daha önce görülmemiş imgeler oluşturarak bu imgeleri karşılayacak sözcükler bulmuşlardır.
Jean-Jacques Rousseau’nun kültür eleştirisinde dekadans, doğanın ve kültürün karşıtıdır.
19. yüzyıl sonlarında sanatın tüm dallarında özel bir duyarlılık yaşanmıştır. Fin de siecle olarak anılan bu dönem yaklaşık 1890-1914 arasını kapsar ve sanatta dekadans olarak nitelenmiştir. Edebiyatta Oscar Wilde’ın Salome’si, Dorian Grey’in Portresi, resimde Toulouse Lautrec bu dönemi simgeler.
Türk edebiyatında dekadan ifadesi Ahmet Mithat Efendi tarafından Servet-i Fünun sanatçıları için kullanılmıştır.

Füsun Kavrakoğlu