Çıplak Babalar

Margit Schreiner adlı yazarı birkitap.okudum’da görüp merak ettim. Ayrılık Üçlemesi’nin ilk kitabından başladım: Çıplak Babalar.

Avusturyalı yazarın ana karakteri olan kızın ölen babasını anlatışı bana kuru ve sevgisiz geldi. Oysa gerek çocukluğu gerekse yetişkinliği döneminde aralarında kötü bir şey de geçtiğinden bahsetmiyor.

Çocukluğunda bir süre için yuvaya bırakılışı en kötü anısı. Bırakılışı tamamen mecburiyetten olmuş. Anne hastanede, baba iş gezisindeyken orada kalmış. Baba dönünce onu yuvadan aldığında anne hala hastanedeymiş. Oradaki tek şikayeti de burnu akan bir arkadaşından iğrenip onunla el ele tutuşmaktan kaçınması ve öğle yemeklerini beğenmemesi. Ben doğrusu ülkemdeki yuvalar keşke böyle olsa diye düşündüm okurken. Ama yine de bu bırakılışın onda ömür boyu iz bıraktığını yazmış. “Bırakılmış olmak”, mutlaka ki iyi bir his değil. Ancak büyüyünce, bunun sebebini idrak edince bıraktığı iz silinirmiş gibi geliyor bana (belki de izlerin silinmesi gerektiğini düşündüğüm için). Hem de sabah kahvaltısında verilen tereyağlı ekmeğin kokusu da hala burnunda tüterken. Belki de son zamanlarda tacizler, aktif ve pasif şiddet olayları etrafımı o kadar sardı ki, bu yuva olayı bana güllük gülistanlık gözüktü.

Contemporary İstanbul 2021’de İrem Tok’un eseri.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu

Babanın hayatını okurken sıkışmışlık hissi duydum. Küçük bir yerleşimde oturuyorlar, iş yeri evden gözüküyor. Bir yamaçta ev, karşı yamaçta iş yeri. Ölümü beklediği bakım evi de hemen orada. İyi ki iş gezisine gitmiş hiç olmazsa diye düşündüm. Aslında dünyada pek çok kişi hayatını küçük bir çevrede, oradan ayrılmadan geçiriyor. Belki de seyahat etmeyi sevdiğim için dünyayı görmeden ölmek bana bu kadar kötü geliyor. İnsanlar alıştıkları ve/veya güvenli buldukları çevreden ayrılmadan yaşamayı tercih ediyor olabilirler tabi. Ama bu seçimi yapma imkanları varsa. Neyse kız, başka bir şehre yerleşmiş.

Baba ölünce küllerinin nehre savrulmasını istemiş. Bu arzu bana, ömründe yapamadığını, ölümünden sonra yapmak istediğini, hiç olmazsa küllerinin başka yerlere gitmesini hedeflediğini hayal ettirdi. Ama o da olmamış: Külleri kavanoza konup, küçük bölmede karısının kavanozunu beklemeye bırakılmış. Aslında hep kavanozdaymış diye düşündüm.

Kitap çok etkileyici. O kadar iyi yazılmış ki, bana pek çok his yaşattı, pek çok şey düşündürdü. Üçlemenin ikinci kitabına hemen başladım.

Çıplak Babalar, Margit Schreiner, YKY, İkinci Baskısı 2024.