Her şey, ırkçılığın son zamanlarda yeni bir güç ve yayılım kazandığını gösteriyor.
Nazizm’i oluşturan parçalardan biri olan ırkçılık, yabancı düşmanlığı ile sokaklardaki mikrofaşizm ile başlayarak devleti ve kurumlarını ele geçirmemiş miydi? Ama ırkçılık, etnik ayrım, din ve mezhep ayrımı faşizm ile özdeşleşmez.
La Pelle dentro, Jago Jacopo Cardillo, 2010.
Jago Jacopo Cardillo’nun (1987-) eserleri, Via Amendola üzerindeki Gioberti Art Hotel’de sergileniyor.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Roma, 2026.
Nazi rejiminde ırkçılık, özellikle devlet politikası içine işlendiği andan itibaren, bir taraftan popüler bir sokak ideolojisi olarak varlığını sürdürmeye devam ederken, öte taraftan ‘bilimsel düşünce’ ve ‘yöntembilim’in tüm araçları kullanılıyordu. Yalnızca faşist propaganda konuşmalarına içkin ideolojik önyargı olarak değil, dönemin bilimsel pratiğine de içkin olarak belirmişti. ‘Bilimsel’ görünüm, ırkçılığı sessiz çoğunluklar nezdinde meşrulaştırmıştı. Totaliter faşist devlet, yaptıklarına bilim aracılığıyla hak ve meşruiyet kazandırıyordu.
Eski Yunan’dan beri tıp, 1945’ten beri fizik ve yakın zamanlarda gen mühendisliği yüzünden biyoloji ahlaki sorunlu bilimler sayılmıştır. 19. yüzyılın başlarından itibaren biyoloji genetiğe, moleküler biyolojiye dönüşmeye başladı. Biyoloji, canlı varlıkların morfolojik özelliklerine (şekli, yapısı, dış görünüşü) dayalı tasnif etme yapısından ayrılarak organizma düşüncesi ve hücrenin keşfi kavramlarına geçti. Deleuze ve Guattari’ye göre kavramlar felsefe tarafından, işlevler ise bilimler tarafından üretilir. Organizma açıklayıcı bir kavram, hücre ise örgenleşme (bireyler, görevler, sistemler gibi bağımsız unsurların örgütlenme süreci), büyüme, ontojenez (bir canlının tüm gelişim süreci, birey oluş) ve filojenez (soy oluş, ortak bir atadan başlayarak zaman içindeki evrimsel gelişim süreci) gibi işlevleri açısından bir işlevler bütünüdür.
Ayrıca hastanelerin ‘denetleyen göz’ anlayışı ile kurulmuş modelinin insanları denetim altında tutmaya yarayan disiplinlerden ve disiplinlere dayalı iktidar teknolojilerinden türetilmiş olduğu görüşü de var. (Diğer gözetleme türleri başka yazıların konusu)
Irkçılığın modern biçiminin organizma ve hücre ile çok yakın stratejik bir ilişkisi vardır. Organizma, türsel bir belirlenimdir. Tür açısından sorulan etik/politik sorularla birey açısından sorulanlar arasında özsel bir fark vardır.
Yararlanılan Kaynak
Dolaylı Eylem, Ulus Baker, İletişim Yayınları, 2021. Irkçılık ve ‘Sıradan Faşizm’, sayfa 247-259.
Filojenez, Khan Academy.
Leave A Reply