Categories: Edebiyat

Küçük Ulusların Küçük Edebiyatı

  • Milan Kundera kendi ülkesini de aralarına kattığı, Birinci Dünya’nın dışında kalan ulusların ürettiği edebiyatı “küçük edebiyat” olarak adlandırır. Ona göre “küçük ulus” kavramı, bir durumu, bir yazgıyı belirtir. Bu uluslar, varlıklarının sürekli olarak tehdit edildiğini ya da tehlikeye düştüğünü görürler.
  • Nietzsche Alman karakterini şiddetle eleştirdiği zaman, Stendhal İtalya’yı vatanı ilan ettiği zaman, hiçbir Alman, hiçbir Fransız bundan alınmaz; oysa bir Yunan ya da bir Çek aynı şeyi söylemeye kalksa hain ilan edilirdi, diyor Kundera Saptırılmış Vasiyetler’de.
  • Polonya ile İspanya arasında nüfus bakımından pek fark olmamasına rağmen İspanya varoluşu boyunca kendini asla tehdit altında hissetmemiş eski bir güçtür. Polonya ise varoluşunun her anında tehdit altında olmuştur. Küçük ulusları karakterize eden temel özellik, tarih boyunca onları aşan, onları kale almayan, hatta onları fark etmeyen küstah güçlere karşı savunma halinde olmalarıdır. Bu durum, kaçınılmaz olarak iktidarsızlık hissini de beraberinde getirir, diye yazıyor Kundera.
  • Bu yüzden “küçük” edebiyatların yapısal özelliklerinden biri ulusal ya da milliyetçi olmalarıdır. Yazarları, ulusal ya da popüler temaya bir anlamda mecburdurlar. Küçük edebiyat çoğu zaman askerlik, bayrak, savaş anıları, geçmiş kahramanlık günleri, kanlı savaş anıları gibi temalarla doludur.
  • Fredric Jameson da Üçüncü Dünya Edebiyatı’nda, bireysel bir deneyimi anlatma çabası taşıyan her öykünün sonuçta kolektif bir deneyimi içermek zorunda olduğunu öne sürer.
  • “Küçük edebiyat” yazarları ya dünya edebiyatının baskın bir diline tercüme edilerek edebiyatta bir varlık kazanmak ya da görünmezliğe mahkum olmak durumundadırlar, iddiası öne sürülüyor.

Yararlanılan Kaynak

Tercüme Edilen Dünyaların Edebiyatı, Ramazan Kaya, Kırık Saat, Şubat-Mart-Nisan 2020.

Saptırılmış Vasiyetler, Milan Kundera, Can Yayınları, 1994.

Füsun Kavrakoğlu

Önceki Yazılar

Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 40

  Liberal Demokrat Parti! Başkanı Vladimir Jirinovski’nin 1993 kongresinde başlayan ve ara ara devam eden…

3 gün ago

Kars 27 Sarıkamış 2 Sarıkamış Harekatı

  Ormanların içinden geçen Kızıl Çubuk Çayı ve Keklik Deresi’nde kırmızı pullu dağ alabalığı yaşar.…

3 gün ago

Batı’da Doğu, İslam ve Türk Algısı 39

  Matbaayı icat eden Gutenberg’in bastığı ilk iki eserden biri olan 1454 Türk Takvimi (Türkenkalender),…

6 gün ago

Japonya 53 Müzelerden Japon Sanat Eserleri 1

  Yararlanılan Kaynaklar Mitolojinin Gücü, Joseph Campbell, MediaCat, 2015. Sayfa 19. Semboller Nasıl Okunur?, Clare…

6 gün ago

Kars 26 Sarıkamış 1 Sarıkamış Harekatı

  Sarıkamış 2200-2900 m yüksekliğinde. Burada kar yağışı yılda ortalama 56 gün, karın yerde kalma…

6 gün ago