Louis Vuitton kitap sandığı.
Emperyalistler, başkalarının topraklarına giderken bunun ontolojisini de oluştururlar. İçeride yaşayan saygın insanlar için bir gereklilik mitinin yaratılması gerekir. T. S. Eliot, şimdiyi geçmişle birlikte okumak gerektiğini söyler. Edward Said’e göre, gerçekçi Avrupa romanının başlıca amaçlarından biri toplumun denizaşırı yayılmacılığa olan rızasını sağlamaya çalışmaktır. Emperyalizm sürecine, iktisadi yasa ve siyasal kararların ötesinde, edebiyat da katkıda bulunur. Karanlığın Yüreği’nin gücü, politikasının ve estetiğinin emperyalist olmasından kaynaklanır. 19. yüzyılın sonlarında emperyalizm bir estetik, politika hatta bir bilgi kuramıdır. Flaubert ve Nerval’in yazdıkları da Fransız sömürgeciliği bağlamı dışında tam okunamaz.
Fotoğraf: Meralvari.com
Karşılaştırmalı edebiyat, özünde Amerika ve Avrupa edebiyatını dünyanın merkezi sayan bir anlayış barındırır.
Kanonik Metinlere Çok Sesli Okuma, Ömer Erdem, Kitap Sanat, 30 Nisan 2021.
ABD’de yayınlanan kitapların sadece %3’ü yabancı dillerden çeviridir.
Dünyanın Bütün Okurları Birleşin, Martin Puchner, Notos Ağustos-Eylül 2019. Sayfa 51.
Çeviri oranı görece yüksek olan Almanya kitap piyasasında 2017 yılında yeni ya da yeniden yayımlanan kitapların %12,5’i yabancı dilden çevirilerdi. Yeni çıkan edebi eserlerin %67,8’i İngilizceden, %9,2’si Fransızcadan yapılmıştı. Bu rakamlara bakarak en değerli eserlerin İngilizce yazıldığını söyleyebilir miyiz?
Penceremden Dünyaya Bakmak, Sabine Adatepe, Notos Ağustos-Eylül 2019. Sayfa 54.
‘Üçüncü dünya yazarı, büyülü gerçekçilik tarzında yazar’ önyargısı vardır. ‘Bu insanlar tuhaf, anlaşılmaz, biraz da yabani hayatlarını, büyük politik vahşetlerini biraz sevimli kılıp, şekerleyip bize paketliyorlar’ görüşü de yaygındır (1). Fredric Jameson, 1986 yılında bütün üçüncü dünya metinlerinin zorunlu olarak alegorik olduğunu, romanlarının ulusal alegoriler olarak okunması gerektiğini yazmıştır (2). Üçüncü Dünya eserlerinin bir çizgisinin de ulus oluşumunun içerdiği tekleştirici aşırılıkları sergilemek olduğunu öne sürenler vardır (3).
- Üçüncü Dünya Edebiyatı ve Ulusal Alegori, Serhat Uyurkulak, Notos Ağustos-Eylül 2019. Sayfa 30, 36.
- Dünya Edebiyatı Umut mu, İmkansızlık mı?, Burhan Sönmez, Notos Ağustos-Eylül 2019. Sayfa 24.
- Üçüncü Dünya Edebiyatı ve Ulusal Alegori, sayfa 34.
Leave A Reply