“Bir korkak olmaktansa ölmek daha iyidir,” kültürel mottolarıdır.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Sikkim, 2026.
Gurkalar’ın çoğu Gurung, Magar, Rai ve Limbu etnik topluluklarından gelir. Güney Asyalı askerlerdir. Çoğu Nepal sınırları içinde yaşar. Kuzey Hindistan’ın bazı bölgelerinde yaşayanlar da vardır. Hindistan’da yaşayanlar da Nepal dili konuşur. Nepal, Hindistan ve Britanya ordusunda görev yaparlar.
Zorlu dağ koşullarında yetişmiş olmaları onlara fiziksel dayanıklılık kazandırmış, disiplinli askeri kültürleri, sadakat ve cesaretleri ve yakın muharebe becerileriyle ün kazanmışlardır. Uluslararası ünlerini ise 19. yüzyılın başında kazandılar. 1814–1816’da Doğu Hindistan Kumpanyası ile Gorkha Krallığı arasındaki Anglo-Nepal Savaşı sırasında İngilizler, Nepal askerlerinin savaş kabiliyetinden çok etkilendi. Savaş sonrasında Britanya Ordusu Gurka askerlerini kendi birliklerine almaya başladı. 1857’deki Hint Ayaklanması’nda Gurkalar, İngiliz ordusundaydılar. Burma’da, Afganistan’da, Boxer Ayaklanması’nda Çin’de, 1905’te Tibet’te savaştılar. Birinci Dünya Savaşı’nda Britanya Ordusunda 200 bin Gurka hizmet etti; Fransa’da, Irak, Gelibolu, Süveyş Kanalı’nda, bir bölük Arabistanlı Lawrence komutasında savaştı. İkinci Dünya Savaşı’nda ise Yunanistan, İtalya, Kuzey Afrika, Suriye, Burma, Kuzeydoğu Hindistan ve Singapur’da çarpıştılar. Hindistan’ın bağımsızlığından sonra Gurkalar İngiliz ve Hindistan ordusu arasında bölündüler: 6 alay (12 tabur) Hint ordusunda, 4 alay(sekiz tabur) Britanya ordusunda kaldı.
Gurkalar sadece askerlikleriyle değil, Nepal kültürü, Hindu ve Budist gelenekleri, dağ yaşamı, topluluk bağlılığı ile de tanınırlar.
Nepal’de ulusal kahraman olarak anılan ünlü Gurka kahramanları arasında Lachhiman Gurung, Tul Bahadur Pun Magar, Rambahadur Limbu sayılabilir.
En bilinen sembollerinden biri, kıvrımlı geleneksel bıçakları olan kukri’dir. Bu bıçak hem günlük işlerde hem de savaşta kullanılır. Yakın muharebede yüksek etkisi ispatlanmış bir bıçaktır.
Fotoğraf: Wikipedia
Bugün hala Royal Gurkha Rifles gibi birliklerde görev yaparlar. Nepal vatandaşları arasından çok zorlu seçmelerle alınırlar. Başvuru sayısı çok yüksek, kabul oranı ise oldukça düşüktür. Seçmelerde uzun mesafe koşuları, Doko race adı verilen, sırtlarında ağır yükle dağ parkurunu mümkün olan en kısa sürede tamamlamaya çalışmayı içeren testler, İngilizce sınavları, matematik ve mantık testleri, psikolojik değerlendirmeleri geçmeleri gerekir. Testleri geçenler önce Nepal’de temel hazırlık eğitimi alır, ardından Birleşik Krallık’a gönderilirler.
Gurka olmak Nepal’de önemli bir sosyal kimlik ve gurur kaynağıdır. Özellikle kırsal ve dağlık bölgelerde Gurka olmak büyük prestij sayılır, ailelerin ekonomik durumunu değiştirebilir ve toplumsal statü kazandırır. Birçok genç için Britanya veya Hindistan ordusundaki Gurka birliklerine katılmak, yoksulluktan çıkış yolu olarak görülür. Nepal’de yurtdışında askerlik yapan Gurkalar’a geleneksel olarak Lahure denir. Lahure, dışarıda çalışan, döviz kazanan, köyüne maddi destek sağlayan kişidir. Bir Gurka askeri emekli olup köyüne döndüğünde saygı gören biri olur, modern ev yaptırabilir, çocuklarını iyi okullara gönderebilir. Bu yüzden Gurka olmak Nepal’de sadece askerlik değil, aynı zamanda sosyal yükselme fırsatıdır. Ama Nepal gençlerinin ekonomik zorunluluk nedeniyle risk alması, yabancı ordular için savaşması, bunun sömürge döneminden kalan bir sistem olması tartışmalara neden oluyor.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Sikkim, 2026.
İngiltere, silahlı kuvvetlerinde hizmet eden Nepalli Gurka askerlerinin bir bölümüne vatandaşlık tanıyor. 1 Temmuz 1997 tarihinden önce silahlı hizmeti bırakan Gurkalar İngiliz vatandaşı olabilecek. Buna göre şu anda İngiltere’de yaşayan 400 Gurka’dan yüzü, vatandaşlıktan yararlanamayacak. Orduda 2004’te Gurka sayısı 3 bin 600 olarak açıklandı.
Gurkha: Beneath the Bravery, Who Will Be a Gurkha, Gurkha Warrior filmler ve Gurkhas of Nepal ile 101 East: Nepal’s Mighty Gurkhas, Gurkalar için yapılmış belgesellerdir.
Yararlanılan Kaynaklar
İngiltere’den Nepal’li Gurka Askerlerine Vatandaşlık, VOA Türkçe, 30 Eylül 2004.
Chat GPT
https://en.wikipedia.org/wiki/Gurkha
Leave A Reply