Ortodoks inancında sakal Tanrı’nın, İsa’nın ve erkekliğin işaretidir. Tanrı ve İsa, sakallı olarak resmedilir. Büyük Petro, geçmişten kopuşun sembolik göstergesi, geleneksel bir kutsiyet işareti olarak görülen sakal bırakmayı men etmişti. Petro’nun yasaklaması nedeniyle sakal bırakmak Rusluğun ve Petro’nun reformlarına direnişin belirtisi haline gelmişti.
Ortodoksluk, çoğu zaman ulusal kimlikle eşanlamlı hale gelmiştir. “Rus” demek “Ortodoks” demektir. Ortodoks kavramının esası, “doğru ritüeller” fikrinden kaynaklanır, bu yüzden ayindeki yeniliklere karşıdırlar. Rusların diğer Hıristiyan ülkelerden çok daha fazla dini bayramı ve orucu vardır. Mayıs ve haziran aylarında beş hafta, ağustosta iki hafta, Noel arifesine doğru altı hafta, Büyük Perhiz’de yedi hafta oruç tutulur.
Nataşa’nın Dansı, Orlando Figes, YKY, 2021. Sayfa 67, 284.
Diyakoz kelimesinin kökeni Yunanca olup hizmetli, haberci anlamlarına gelir. Diyakozluk Katolik, Anglikan ve Ortodoks kiliselerindeki üç yüksek ruhban derecesinin ilk basamağıdır. Diğer iki rütbe ise sırasıyla papazlık ve piskoposluktur.
Simoni, kutsal makamları ya da kutsal değeri olan eşyaları satmaya ve bu yolla gerçekleştirilen ticarete verilen isimdir. Adını Havarilerin İşleri kutsal metninde, İsa Mesih’in insanların bedenleri üzerine elini koyarak onları iyileştirme gücünün para karşılığında kendisine satılmasını isteyen Simon Magus‘tan alır. Büyük bir günah olarak görülmesine rağmen pek çok papa tarafından uygulanmıştır.
Hospitalye Şövalyeleri ya da Aziz Yuhanna Şövalyeleri Tarikatı 1070 civarında kurulmuş bir şövalye tarikatıdır. Kudüs‘teki Aziz Yuhanna (St. Jean) Kilisesi yakınında, hasta olan hacıları tedavi etme amacıyla inşa edilen bir hastane çevresinde kurulan bir dini örgüttü. Zamanla zenginleşen hastane, hasta ve yoksullara hizmette olduğu kadar Müslümanlara karşı savaşta da etkin, zengin ve güçlü bir kurum durumuna geldi. Selahattin Eyyubi orduları tarafından Hıttin Savaşı’nda büyük bir yenilgiye uğramasına rağmen etkinlikleri devam etti. Tarikat 1309’da Rodos‘u ele geçirdi ve burada bir hastane kurup adayı bağımsız bir devlet olarak yönetti. 1522’de Osmanlılar Rodos’u ele geçirince, 1530’da Kutsal Roma Germen İmparatoru V. Karl, Malta adasını tarikata bağışladı. Osmanlı tehdidinin azaldığı 17. ve 18. yüzyıllarda tarikat da giderek zayıfladı. Tarikatın merkezi 1834’te Roma’ya taşındı.
Endüljans, günah çıkarma aracılığıyla affedilen günahların Tanrı önünde geçici bir ceza ile hafifletilmesi anlamına gelir. Günah işleyen kişi günahlarını itiraf edip, pişmanlık gösterir ve telafi için mümkünse bir kefaret ödemeyi kabul ederse, Kilise Tanrı tarafından bu kişinin günahlarının affedildiğini ilan eder. Geç Ortaçağda ve Rönesans boyunca papalar, endüljans sistemini para sağlamanın kolay bir yolu olarak kullandı. Bu sebepten ötürü endüljans ‘Papa’nın sattığı af belgesi’ne dönüştü. Kilise affı ve endüljans, günahkarların Cennet’e yükselmeden önce günahlarından arınıp cezalarını çekmek için bekleyecekleri zamanı parayla azaltmasına izin veriyordu.
Borgialar, Paul Strathern, Kronik Kitap, 2025. Sayfa 119, 172, 122, 17.
Leave A Reply