Fotoğraf: yedikıta.com.tr
Hindistan’ın çıkarlarıyla hiçbir alakası olmayan ama İngiliz çıkarlarının korunması ve arttırılması için gerekli görülen savaşlara Hindistan’dan çok asker gönderiliyordu. 19. yüzyılın sonunda İngiltere’nin sabit ordusunun giderlerinin üçte ikisi Hindistan’dan alınan vergilerle karşılanıyordu. Hindistan’a gönderilen her İngiliz askerinin maaşı, kuşanması, yemeği, emeklilik paraları Hindistan hükümetine aitti. Hint emeği Malaya’da, Güneydoğu Afrika’da ve Pasifik’te tarımın geliştirilmesinde, Uganda’da demiryolu inşa edilmesinde ve Burma’nın Güneydoğu Asya’nın pirinç üretim merkezi haline gelmesinde büyük rol oynamıştı. Düşük pozisyonlarda olmak üzere Hintliler Çin ve Afrika’daki sömürgelerde idari görevler de almışlardı. Çok sayıda Hindistanlı mahkum ve çalışma mecburiyeti olan işçiler, uzak bölgelerdeki İngiliz sömürgelerine gönderilmişti. 19. yüzyılda uygulanan sisteme (indentured labourers) göre çalıştırılan kişi resmen köle değildi. Ancak ömür boyu çalışacağını beyan ettiği bir sözleşme imzalamaya mecbur edilmişti (1).
Yabancı gemiler gibi Hindistan limanlarına gelip giden Hindistan gemilerine de gümrük vergisi uygulanmaktaydı (2).
Bengal’de üretilen bir geminin ömrü ortalama 20 seneden fazlayken İngiltere’de üretilen bir gemi 11 ya da 12 seneden fazla denizde kalamıyordu. Bunun bir sebebi de kullanılan ağaç cinsleri olabilirdi. İngilizler genelde meşe ya da çam kullanırken Hindistan’da tik ve sal kullanılıyordu. Fiyat avantajı ve dayanıklılık açısından gemilerin Hindistan’da üretilmesi tercih ediliyordu. İngiltere’de gemi yapımcılığı sektöründe işsizlik artınca İngiliz iş dünyası parlamentoya bir dilekçe yazarak Hindistan’da gemi üretilmesinin yasaklanmasını istemişti (3). Yapılan yasal düzenlemeler yüzünden İngiliz şirketlerin Hindistan’da gemi yaptırması ve denizcilik faaliyetleri yürütmesi avantajını kaybetmişti. Hindistan’ın güçlü gemicilik sektörü çökmüş, 1850’ye gelindiğinde ise yok olmuştu. Çöküş, buharlı gemilerin denizlere hakim olmasından önce başlamıştı. Kaldı ki Bengal, yeni yasaların konmasından önce buharlı gemi üretimine ayak uydurabileceğini de göstermişti (4).
Sömürgeci ticaretin bir özelliği olan kur manipülasyonu da uygulanmıştı. Bu uygulama 1929’daki Büyük Buhran sırasında en kötü halini almıştı. Kur farkının yüksek tutulabilmesi için Hindistan hükümeti kağıt ve madeni paraları tedavülden kaldırmaya zorlanmıştı. Hindistan ekonomisinde dolaşımda olan toplam nakit miktarı düşmüştü. Hindistanlılar açlıktan ölüyorlardı ama paralarının değeri yüksek kalmıştı. Böylece İngilizlerin mallarının değeri korunmuştu. Diğer zamanlarda ise İngilizler rupinin değerini bilerek düşük tutmuşlardı. Böylece sterlinin alım gücü yüksek kalmış, ayrıca rupi kazananların iktisadi gücü artmamış oluyordu (5).
Yararlanılan Kaynak
(1) Utanç İmparatorluğu: İngilizler Hindistan’da Ne Yaptı?, Shashi Tharoor, Kronik Kitap, 2023. Sayfa 53, 54.
(2) A.g.e., sayfa 58.
(3) A.g.e., sayfa 60.
(4) A.g.e., sayfa 61.
(5) A.g.e., sayfa 63.
Leave A Reply