Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu, Alba, 2025.
Beyaz Alba trüfü, gelişiminin tümünü toprak altında tamamlayan bir mantar türüdür (hipogez – toprakaltı). Gövdesine trüf adı verilen mantarın toprak altında yayılan, hif adı verilen ince, iplik benzeri liflerden oluşan, çıplak gözle görülemeyen, büyümesini sağlayan kök ağı vardır. Bu ağ, mantarın su almasını, beslenmesini sağlayan merkezi sinir sistemi gibidir. Çevresel faktörlere çok duyarlı olan trüf, sadece uygun toprak ve hava koşullarında yetişir. Onu nadir yapan da bu özelliğidir.
İnce, yumuşak, pürüzsüz dokulu, alüvyonlu ya da kumlu toprağı sever, yetiştiği toprak kalkerli de olabilir. Böyle bir ortamda hifler, kendilerine uyan besin ve su şartları ile ortak yaşayacakları ağaca tutunabilir, topraktaki çeşitli bakterilerle işbirliği yaparak büyüyebilirler. Eğer toprak çok kaba, iri taneli, çakıllı, taşlı ya da çok sıkı ise trüf yetişemez. Beyaz Alba trüfünün sevdiği toprak uzun süre ve uygun miktarda su tutabilmelidir; yoksa yaz kuraklığını atlatamaz. Yazın ve sonbaharda yağan yağmur mantarın üreme amacıyla oluşturduğu, spor üreten çok hücreli yapılara hayat verir. Eşeyli sporların geliştiği, korunduğu ve yayıldığı bu yapılar, yağmurdan 45 gün sonra olgunlaşır. Ama toprakta çok miktarda su olursa hifler oksijensiz kalır ve mantar küflenerek çürür. Toprak çok kuru olursa da mantarlar gelişemeden kuruyup yok olur. İşte bu hassas su dengesi onu nadir kılar.
Her yıl Ekim ayında Uluslararası Alba Trüf Pazarı gurmelerin, iddialı lokantaların, meraklı yerli ve yabancı turistlerin akınına uğrar.
Trüf için ‘uykuya dalmaya hazırlanan bitkilerin kalp atışının meyvesi’ denmiştir.
1999 yılından beri her yıl kasım başında Grinzane Cavour Kalesi’nde Alba Beyaz Trüf Mantarı Müzayedesi yapılır.
Kaynak: Grinzane Cavour Kalesi’nde yer alan bilgilendirme levhaları.
Leave A Reply