Bulutlar sanatta yağışı ve bolluğu sembolize eder. Gözle görülür ama elle tutulamaz olmaları bulutları gizemli kılar: Sürekli değişim halindedirler, arkalarındakini örtüp gizlerler, bazen de güneşe yol verirler. O nedenle tanrısal tahtları, araçları ve gizlenme yollarını da sembolize ederler. Bulut motifinin çıkış yeri olarak Çin gösterilir. Türk sanatında 15. yüzyıldan sonra sık kullanılan bulut motifinin tezyinata Çin kültüründen geçtiği bilinmektedir. Farsça çîn, kıvrım anlamına gelir.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu
- Çin İmparatorluğu’nun son hanedanı olan Qing Hanedanı’nın en önemli yazar ve düşünürlerinden biri olan Ku Hung-Ming (1857-1928), demokratik rejimlere karşı son derece kuşkucuydu. Demokratik yönetimlerin niteliksiz bir sayısal çoğunluğun kuklasına dönüşebileceğine ilişkin ciddi kaygılar taşıyordu (1).
- Çin’de en cahil sınıfın dine, en kötü sınıfın ise polis ya da askere ihtiyaç duyduğuna inanılır (2).
- Çin inancına göre: Dünyadaki bütün büyük dinlerin kurucularının avantajı çoğunlukla eğitim düzeyi düşük insanlar olmalarıdır ve eğitimsiz insanların basit diliyle konuşarak kitlelere seslerini duyurabilmişlerdir.
- “Politik meseleler öncelikliydi, üretim ise ikinci planda kalıyordu ve domuz yetiştiriciliği politik bir meseleydi, politika her şey demekti ve iş, politikaya gelince sular seller bile dururdu.” (3)
- Dazhai’li Chen Yonggui (1915-1986) okuma yazma bilmeyen bir köylü olmasına rağmen Çin Komünist Parti Merkez Komitesi Politika Büro’ya girip ardından başbakan yardımcılığına kadar yükselmiştir (4).
- “Sevilen birinin yasını tutarken saça beyaz krizantem takmak adettendi köyde.” “Köyde yapılan cenaze törenlerinde çalışan profesyonel yas tutucular, ölünün ruhu için yakılacak sahte paraları dağıtırdı.” “Tabut taşıyıcıların hepsi baştan aşağı simsiyah giyinmiş ve göğüslerinin üzerine kağıttan beyaz çiçekler takmıştı….Tabutun ardından ellerinde söğütten yapılmış yas sopalarıyla gelenler giysilerinin üzerine beyaz çarşaf sarıp başlarına beyaz kumaş bağlamışlardı.” (5).
- Değerli lezzetler arasında deve toynağı, ejderha tavuğu denen tavuklar, ayı pençeleri, geyik penisleri, semenderler, deniz hıyarları, köpekbalığı yüzgeçleri yer alır (6).
- Erlang, alnının ortasında üçüncü gözü olan bir Çin tanrısıdır (7).
- Çin’de kullanılmış olan ipe düğüm atarak kayıt tutma ve hesap yöntemi, quipu, Keçuva dilinde düğüm, hesap, konuşma düğümleri anlamına gelen, İnka İmparatorluğu’nda ve And Dağları bölgesindeki İnka öncesi topluluklarda da kullanılmıştır (8).
Yararlanılan Kaynaklar
(1) Çin Halkının Zihniyeti, Ku Hung-Ming, Doğu Batı Yayınları, 2013. Sayfa 9.
(2) A.g.e., sayfa 36.
(3) Yaşam ve Ölüm Yorgunu, Mo Yan, Can Yayınları, 2015. Sayfa 387.
(4) A.g.e., sayfa 417.
(5) A.g.e., sayfa 556, 753, 863.
(6) A.g.e., sayfa 696,697.
(7) A.g.e., sayfa 902.
(8) A.g.e., sayfa 932.
Leave A Reply