Doğulu Venüs No. 2, Lou Xu.
Fotoğraf: Living in China, Taschen.
Ayak bağlama, Song Hanedanı döneminde (960-1279), saray dansçılarının ayaklarının bağlanmasıyla başlamış eski bir gelenektir. Bu geleneğe göre küçük ayaklı kadınlar daha alımlı olur inancıyla kız çocukların ayakları erken yaşta kırılarak bağlanıyordu (1).
Dansçılar kendilerini daha zarif gösterdiği inancıyla ayaklarını sararlardı. Bu adet zengin ve soylu ailelere de yayıldı. Beş altı yaşlarındaki küçük kızların ayakları öyle sıkı sarılıyordu ki, ayak biçimleri korkunç oluyordu. Sarma işleminde başparmak ile üç ayak parmağı birbirine sıkıca bağlandıktan sonra aşağıya doğru bükülerek sargılanıyordu. Birkaç yıl çekilen acıdan sonra sargılar açılıyor; ayaklar başparmağın üç buçuk katından fazla değilse, güzel sayılıyordu. Saygın bir hayatı arzu eden kadınlar için bu gerekli olmuştu. Özellikle sarayın ve elit kesimin kızları bu uygulamaya katlanmak zorundaydılar.
Genel bir uygulama olmayan ve bölgeler, sınıflar ve etnisiteler arasında (Örneğin, Hakka kadınları arasında ayak bağlama uygulaması hiç yerleşmemiştir) farklılık gösteren ayak bağlama uygulamasına gitgide daha az rastlanır olmuştu.
Lisa See’nin yazdığı, Ufuk Boran Kaptan’ın harika çevirisiyle Can Yayınları’dan çıkan, Kar Çiçeği ve Sırlar Yelpazesi adlı romanı sizlere öneririm. Bu kitap, ayak sarma adetinin yanı sıra, Çin ev düzeni, çöpçatanlık, kız çocuk olmak hakkında da kapsamlı bir tablo çizerken, tarihi arka planı da vermekte, kitabın sonundaki açıklamaları ile yazar bizi günümüze kadar getirmektedir (2).
Bağlanmış ayaklar, lotus ayak olarak da bilinir. Bir tür güzellik ve statü göstergesi sayılan uygulama, 1920’den itibaren yaygınlığını kaybetmeye başladı; 1949 yılında, Çin Halk Cumhuriyeti’nin kurulması ile yasaklandı (3).
Son iki fotoğraf, sosyal medyadan alınmıştır.
Yararlanılan Kaynaklar
(1) İçki Cumhuriyeti, Mo Yan, Can Yayınları, 2020. Sayfa 135.
(2) Kar Çiçeği ve Sırlar Yelpazesi, Lisa See, Can Yayınları,
(3) Kedi Gezegeni, Lao She, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2023. Sayfa 133.
Leave A Reply