Üniversite, şimdiye kadar 8’i Nobel Ödüllü birçok bilim adamı yetiştirmiştir. Eski Rusya Devlet Başkanı Dimitry Medvedev ve Rusya Başkanı Vladimir Putin’de St. Petersburg Devlet Üniversitesi mezunudur. Bugün üniversitede 400 profesör, 850 doçent ve 500 doktor öğretim üyesi görev yapmakta ve 20.000’in üzerinde öğrenci öğrenim görmektedir. Üniversitede 19 Fakülte bulunmaktadır.
Çarlık Rusya
Batı Avrupa’ da kilise tarafından başlatılan ve yürütülen eğitim işi, Çarlık Rusya’ da Büyük Petro (1672 – 1725) tarafından bir devlet organizasyonu olarak başlatılmıştır. Büyük Petro,yine Batı’ dan farklı olarak Ortadoks inancını, Yunan, Latin ve Slav dillerini desteklememiş, eğitim işine yaklaşımı “fayda” ya dönük olmuş, matematik, gemicilik, silah sanayi ve mühendisliğe dönük alanlara önem vermiştir. Okullar laik, bilimsel ve başından itibaren devlet tarafından kurulmuş ve kontrol edilmiştir. 1701 de kurulan Moskova Gemicilik ve Matematik okulu, bu konularda eğitim veren İngiliz okullarını örnek almıştır. Moskava Üniversitesi 1755 yılında Çariçe Elizabeth tarafından kurulmuştur.
1786 yılında II. Katerina tüm ülkede uygulanacak eğitim politikasını hazırlatmıştır. İki yıllık ve beş yıllık okullar açılmış, din dersleri ilk üç sınıf ile sınırlanmış, Latince sadece orta öğretime devam edecek ve Moskova Üniversitesi’ ne devam etmeyi planlayan öğrencilerin alacağı bir ders olarak belirlenmiş, Rusça, aritmetik, yabancı diller, ahlak, coğrafya, tarih, fen dersleri, matematik, fizik ve çizim dersleri müfredatta yer alan konular olmuştur. Büyük Petro’ nun seçimleri II. Katerina tarafından da devam ettirilmiştir. Bu dönemde de eğitim devlet kontrolu altında, kız – erkek öğrencilerin birarada okuduğu, Çariçe’ nin serfler dahil tüm tebaasına bedava verilen bir hizmet olmuştur. Ancak 18. yüzyıl sonuna gelindiğinde kırsal bölgelerde ve küçük yerleşim yerlerinde açılmış hiçbir okul yoktur.
Çarlık Rusya’ da eğitim konusundaki üçüncü düzenleme I. Aleksandır tarafından yapılmış, Fransız Devrimi’ nin ve İngiliz Faydacıları’ nın etkisi, eğitimin faydacı, laik ve bilimsel olarak kalması yönünde olmuştur. Eğitim sistemi basamak basamak çıkılarak üniversiteye giden yolu açma fikri ile oluşturulmuştur. Bölgelere özel okullar açılmış, tarım, ormancılık, veterinerlik, devlet memuru yetiştiren okullar, ayrıcalıklı sınıflar için özel okullar açılmış, yüksek öğrenim alan öğrencilerin üçte biri devlet bursu almaya başlamıştır.
1827 yılında, I. Nikola tarafından yasaklanmış olan serflerin orta ve yüksek öğrenim görmesi, 1861’ de yeni Çar II. Aleksandr tarafından tüm sosyal kısıtlamaların kaldırılması ile son bulmuş, kırsal bölgelerde okul açma çalışmaları hızlandırılmış, kızların okula gitmesi özendirilmiş okullaşma oranı çok artmıştır. Çar II. Aleksandr’ın suikasta kurban gitmesi ile, eğitimde yapılmakta olan reformlarda duraklama yaşanmıştır. 1887’ de tüm eğitim birimlerinde Rus dilinin kullanımı zorunlu tutulmuştur.
Son Çar II. Nikola döneminde Rusya’ nın ilk temsilciler meclisi Duma’ nın açılması ile gerekli hale gelen yeni eğitim sistemi Çar tarafından desteklenmemiş, 1917 Devrimi ile Çarlık Rusya yerini, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği’ ne bırakmıştır.
Çarlık Rusya döneminde açılan üniversiteler:
- Moskova Üniversitesi 1755
- Vilnius 1579 (Polonya tarafından kurulmuş bir üniversitedir, 1834 yılında Kiev’de kurulan St.Vladmir Üniversitesi bünyesine katılmıştır.)
- Dorpat (Tartu) 1632 (Alman Üniversitesidir)
- Kharkov Üniversitesi, 1805’ te I. Aleksandr tarafından bugünkü Ukrayna’ da kurulmuştur.
- Kazan Üniversitesi, 1804’te I. Aleksandr tarafından Volga bölgesi, Finlandiya ve Sibirya’ daki ahaliye hizmet için kurulmuştur.
- St. Petersburg Üniversitesi,1819’da Çar I. Aleksandr tarafından kurulmuştur.
- Odesa Üniversitesi’nin kuruluş yılı ise 1865’dir.
Leave A Reply