Topraklarında uyuşturucu ticaretini serbest bırakmaya resmen razı olma tavizini koparmak için 1860’da İngilizler ve müttefikleri Kanton’u (Guangzhou) işgal etmiş, Pekin’deki Yazlık Saray’ı da yağmalamışlardı. İmparator Xianfeng, Yazlık Saray’ın başına gelenleri öğrenince nevrasteni nöbetinden bir daha kurtulamamış, yatağından hiç çıkmamış, kimseyi görmek istememiş ve devlet işleri ile artık ilgilenmemişti. Birkaç ay sonra kederinden ve dermansızlıktan ölmüştü. Henüz 30 yaşındaydı.
Victor Hugo bu konuda şunları yazmıştır:
“Bir gün iki haydut Yazlık Saray’a girdi. Biri yağmaladı, diğeri yaktı. Sonra kol kola ve gülücükler saçarak Avrupa’ya döndüler. İki haydudun öyküsü budur. Biz Avrupalılar uygarız ve bizim gözümüzde Çinliler barbardır. Uygarlığın barbarlığa yaptığı işte budur. Fransız İmparatorluğu bu ganimetin yarısını cebine indirdi ve şimdi Yazlık Saray’dan toplanmış ıvır zıvırı sergiliyor. Kurtulmuş ve arınmış Fransa’nın soyulmuş Çin’e bu ganimeti geri göndereceği günün geleceğini umut ediyorum.”
Yazlık Saray ancak 20. yüzyılın son yıllarından itibaren parça parça restore edilebildi. Bazı harabeler suçların tanığı olarak öylece bırakıldı. Sarayı restore edenler Victor Hugo’nun büstünü ve yazdığı metni de içerdeki objeler arasına eklediler.
Labirent, Amin Maalouf, YKY, 2024. Sayfa 140, 141.
1923’te Kuzey Irak’ta İngilizlerin Kürt devleti vaatlerinden vazgeçtiklerini duyduklarında isyan eden Kürtlere karşı hardal gazı kullanılması emrini veren kişi Churchill idi. Royal Air Force, Süleymaniye‘yi neredeyse on sekiz ay boyunca tekrar tekrar bombaladı. RAF, 1931’de de Kürtleri bombalıyordu.
Postkolonyalizm, Robert J. C. Young, İletişim Yayınları, 2024. Sayfa 77.
Seksenli yıllarda Hollandalı işadamı Frans van Anraat Irak rejimine bolca tiodiglikol satmış. Halepçe Katliamı’ndan bir kare.
Bir de dost-düşman algısında bozukluk olma hali var!
Fotoğraf: İstanbul’dan Bağdat’a, Arnon Grunberg, Hanco Kolk, Alef Kitap, 2016.
Güçlü bir koku salgıladığını fark etmişti. Kokunun nedenini, çocuk amcasının yanına, çay salonuna, kaçtıktan sonra anlayabilmişti: oğlan bir Yahudi’ydi, Alman ırkına karşıtlığın kıllı, solgun, kirli ve Levanten bir habercisi….İnsanlar hakkında ırksal temelde değerlendirme yapmak kesin bir dille reddedilmeliydi. Nokta. Burada tartışılacak bir konu yoktu.
Imperium Bir Küçük İmparatorluk, Christian Kracht, Ayrıntı Yayınları, 2013. Sayfa 98, 99.
“Halk demokrasileri”nin çoğunda tam Stalinist bir koreografi ile, aleni aşağılamalar, işkenceler, itiraflar ve idamlarla birlikte mahkeme gösterileri tertiplenmeye başladı. Bunlara genellikle “kozmopolitizm” ile mücadele bahanesi ile buram buram anti-semitizm kokan baskılar eşlik ediyordu.
Labirent, Amin Maalouf, YKY, 2024. Sayfa 89.
Leave A Reply