Kuzey Sung Hanedanı döneminde, MS 1083 yılında, Beishan Dağı’ndaki Dazu Kaya Oymaları’na Shizhuanshan Mağara Tapınakları ile ilave edilen Lao Tzu (Laozi) nişi (1).
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, Chongqing, 2017.
- Çin’de doğan Taoizm, doğaya ve atalara tapma geleneğinden kaynaklanır. Han etnik grubu arasında çok yaygın bir inançtır (2).
- Taoizm (Pinyin’e göre okunuşu: Daoizm), Chou Hanedanı’nın saray yazmanı olduğu düşünülen Çinli filozof Lao Tzu’nin (Pinyine göre okunuşu: Laozi) öğretisidir. Lao, ihtiyar usta veya yaşlı çocuk demektir. Bazı kaynaklara göre MÖ 6. yüzyılda, bazı kaynaklara göre MÖ 5. yüzyılda yaşadığı öne sürülen Lao Tzu (Laozi / Lao Usta), Batı’daki Presokratik düşünürlerin, ya da Sokrat ve Platon’un çağdaşıdır. Kendi ülkesinde ise, bilinen ilk kapsamlı askeri metin yazarı olan Sun Wu / Sun Tzu / Sunzi / Sun Usta, Konfüçyüs ve Buda ile çağdaş olduğu düşünülür (3). Uzmanlar arasındaki tartışmalar onun yaşayıp yaşamadığına kadar uzanır.
- Tao için bazı tercümeler yapılmaya çalışılmıştır: Akıl, kelime, geçit, yol gibi.
- Yin-Yang ilkesi, Tao öğretisinin mantığıdır (4).
- “Evrenin İlahi bir Düzeni olduğu inancına”, Çin felsefe dilinde Tao yani Yol denir (5).
- Lao Tzu, “Yeryüzü ile gökyüzünün oluşumundan evvel olgunlaşmış bir şey vardı. Adının ne olduğunu bilmiyorum ve ona Tao Tao, büyük, cisimsiz bir şeydir. İnsana yeryüzünde nasıl yaşaması gerektiğini bildiren Tao’dur” der. Yaşlı Usta, doğa yasalarının düzensizliğini, olguların nedensel açıklamasından daha anlamlı sayar (6).
- İnsan bir şeye sarılmak ihtiyacındadır ve bu da Tao’dur.
- Tao, her şeyin kendisiyle ilişkide olduğu bir olgudur. Tao sonsuzdur. Değişmez. Ne işitilir ne görülür, fakat her şey ona uyar. Her varlık onun kurallarına göre dünyaya geldiği için Tao’ya ana denir. Bir metafordur. Bir varlık değildir (7).
Yararlanılan Kaynaklar
- Dazu Rock Carvings, Çin Halk Cumhuriyeti Yayını, 2010. Sayfa 123.
- Çin Ansiklopedisi, Çin Uluslararası Radyosu, Kırmızı Kedi Yayınevi, 2015. Sayfa 82.
- Ursula K. Le Guin Yorumuyla Tao Te Ching, Lao Tzu, Metis Yayınları, 2018. Sayfa 16.
- Lao Tzu Tao Yolu Öğretisi, Doğan Kuban, YEM Yayın, 2013. Sayfa 38.
- Çin Halkının Zihniyeti, Ku Hung-Ming, Doğu Batı Yayınları, 2013. Sayfa 69.
- I Ching ya da Değişimler Kitabı, Biblos Kitabevi, 2002. Carl Gustav Jung’un Önsözü. Sayfa 2.
- Lao Tzu Tao Yolu Öğretisi, sayfa 26.
2002. Carl Gustav Jung’un Önsözü, Beishan Dağı, Biblos Kitabevi, Chou Hanedanı, Çin Ansiklopedisi, Çin Halk Cumhuriyeti Yayını, Çin Halkının Zihniyeti, Çin Uluslararası Radyosu, Daoizm, Dazu Kaya Oymaları, Dazu Rock Carvings, Doğan Kuban, Doğu Batı Yayınları, Han etnik grubu, I Ching ya da Değişimler Kitabı, Kırmızı Kedi Yayınevi, Ku Hung-Ming, Kuzey Sung Hanedanı, Lao Tzu, Lao Tzu Tao Yolu Öğretisi, Metis Yayınları, Presokratik düşünürlerin, Shizhuanshan Mağara Tapınakları, Sun Tzu, Sun Wu, Ursula K. Le Guin Yorumuyla Tao Te Ching, YEM Yayın
Leave A Reply