Hammershøi 1

İsmini ilk defa bu yıl Madrid’de duydum. Sergisini hayranlıkla gezdim. Kendi bildiğini okumasına bayıldım. Tablolarındaki sessizlik bana birisini çok hatırlattı. Bakalım size de hatırlatacak mı?

Eşi Ida ile, 1892.
Fotoğraflar: Füsun Kavrakoğlu, 2026.

Danimarkalı ressam Vilhelm Hammershøi (1864-1916), 51 yıllık yaşamında 400’den fazla tablo üretmiş. Yaşadığı dönemde, Sembolizm ve Dışavurumculuk gözde ve Kübizm başlangıç aşamasındayken o, istediği resmi yapmış, bu akımların dışında kaldığı için önce kaybolmuş ama 1980’den başlayarak gerek ülkesinde gerekse dünyada çok ilgi çekmiş, çok ünlü olmuş.

Eserleri onun müziğe olan tutkusunu yansıtan ama yine de sessiz tablolar. Başat rengi beyaz. Wassily Kandinsky’e göre beyaz, sessizliğin rengidir ve müzikte es vermeye denk düşer; beklenti yaratır ve dinleyebilmenin gerekli şartıdır. Boş alanlar, serbest mekanlar, dalgın figürler ve hareketsizlik, sessizliği belirgin kılarken, bu özellikler Hammershøi’ın eserlerinin ortak noktalarını oluşturur. Yarattığı dünya ile bize mahremini yansıtır.

Eşi ile aynada, 1911.

Sanat eğitimini Kopenhag’da almış. Az ögeli, renk çeşidi kısıtlı bir paletle, beyazlar, griler, kahveler ve siyahlarla çalışmış. Soluk, ya da donuk renkler, yumuşak tonlar, gözü yormayan, sakin ve mat bir renk paleti kullanmış.

1885 yılındaki Akademi’nin resmi Salon’unda takdir görmemiş. Bunun üzerine, bazı sanatçılarla beraber 1891’de Bağımsız Salon’u kurmuş. Bu dönem eserleri, James McNeill Whistler’in estetiğine ve onun Sembolist eğilimine yakın, diye değerlendiriliyor.

Portreler ve Figürler

Para karşılığı portre yaptırmak isteyenlerden uzak durmuş, sadece iyi tanıdığı kişileri resmetmekten hoşlanmış. Akrabalarını, sanatçı arkadaşlarını ve müzisyenleri model almış. Erkek kardeşi seramik sanatçısı ve ressam Svend Hammershøi de modellerinden olmuş. Kendisi bir süre çello çalmayı öğrenmeye çalışmış; konserler, dikkatli dinleyiciler resminin konusu olmuş.

Evinde, eşi Ida arkadan, 1901.

1891 yılında evlenmiş, karısı Ida en gözde modeli olmuş. Bütün sosyal aktivitelere birlikte katılmışlar, yurtdışına beraber gitmişler. 1892’de Paris’te, Louvre’da gördükleri Mısır, Yunan, Roma heykelleri tarzında çalışmalar da yapmış.

Yararlanılan Kaynak

The Eye That Listens, Hammershøi, The Museo Nacional Thyssen-Bornemisza, 2026.