James Joyce 12

Joyce’un torunu, oğlunun oğlu, Stephen James Joyce (1932-), dünyadaki Joyce uzmanlarının çoğu tarafından nefretle, korkuyla anılan bir ad. Stephen, 1980’lerin ortalarından beri Joyce Vakfı’nın yönetiminde tek söz sahibi; Joyce’dan alıntı yapmak isteyen tüm araştırmacılar onun yazılı iznini almak zorunda. Kendisi yazarla ilgili belgeleri yok etmekle, gizlemekle, aile adını korumak için akademisyenleri tehdit etmekle suçlanıyor. Ayrıca Stephen halası Lucia’nın kendisine ve karısına yazdığı bütün mektupları yok ettiğini, aynı şekilde Samuel Beckett’in Lucia’ya 1920’lerin sonlarında yazdığı kartpostalları ve telgrafları da yok ettiğini açıkladı. 1990’ların başlarında Joyce ailesinin akademik kullanıma açılmak üzere olan bazı yazışmalarına da el koymuştu. Stephen internette Joyce’un metinlerinden parçalar kullanmak isteyenlerden milyonlarca dolar talep edebiliyor. Joyce Vakfı’nın senede 300-400 bin dolar kazandığı tahmin ediliyor. Bu yüzden Stephen’ın mahkeme masraflarından hiç çekinmediği öne sürülüyor.

Constantin Brancusi tarafından yapılmış James Joyce portresi, 1929.
Fotoğraf: Flicker

Stanford Üniversitesi profesörlerinden Joyce uzmanı Carol Shloss, 2003 yılında Lucia Joyce: To Dance in the Wake adlı kitabında Joyce’un akıl hastası kızı Lucia’nın yazarın ünlü kitabı Finnegan Uyanması’na ilham kaynağı olduğunu öne sürüyor. Shloss’a göre James Joyce, kızının akıl hastası olduğuna hiçbir zaman inanmamış, kendi dehasının ona geçtiğini söylemiş. Shloss, Lucia’nın geliştirdiği dilin Finnegan’daki dile ilham verdiği, dansçılığının ise kitabın kurgusunu biçimlendirdiğini öne sürmüş. Carol Shloss ayrıca baba-kız arasındaki özel ilişkinin tehlikeli boyutlara ulaşmış olabileceğini söylerken bunu desteklemek için de Finnegan’daki bazı bölümleri ve Joyce’un ensestle ilgili özel notlarını kaynak göstermiş.

Füsun Kavrakoğlu