12. – 19. yüzyıla kadar Japonya’da hüküm sürmüş güçlü feodal hükümdarlar daimyo’ların rütbeleri giysilerinin renklerinden belli olurdu. Üst rütbelerden astlara doğru giderken giysi renkleri de koyudan açığa doğru giderdi. Aynı şekilde renkler de mordan yeşil, kırmızı ve siyaha doğru giderdi. Dolayısıyla en kıdemli/güçlü/üst rütbeli daimyo’nun giysisi koyu mor olurdu. 1800’lerde yaklaşık 180 daimyo vardı, bazı daimyo klanları imparatorluk ailesinin parçalarıydı ve daimyo dönemi Meiji reformları ile 1871’de kapandı. Daimyo’ların önde gelenleri güçlerini Honda, Toyota, Nissan ve Mitsubishi gibi büyük Japon şirketlerinde sürdürdüler.
İsimsiz, Yoshitomo Nara, 1999.
Fotoğraf: https://zarastro.art/yoshitomo-nara/
Japonya’da, özellikle köklü aile şirketlerinde (örneğin Suzuki ve Toyota gibi), ailede uygun bir erkek varis yoksa veya mevcut varis yeterince yetenekli görülmüyorsa, aile dışından yetişkin erkekler evlat edinilerek (çoğunlukla damat olarak) aileye katılıyor ve şirketin başına geçiriliyor. Bu uygulamaya mukoyoshi deniyor. Suzuki bunun en bilinen örneklerinden biri. Bir dönem şirketin başkanı ve CEO’su görevini yürüten Osamu Suzuki, ailenin dördüncü evlatlık erkek varisi olarak şirketin başına geçmişti. Aynı şekilde Toyota, Canon, Kikkoman gibi başka büyük Japon şirketlerinde de bu yöntemle yönetim devam ettirilmiş. Japonya’da yılda yaklaşık 80.000 yetişkin erkek evlat ediniliyor ve bunların büyük çoğunluğu aile şirketlerinin devamlılığını sağlamak için seçiliyor. Amaç, aile soyadını ve şirketi sürdürecek yetenekli bir lider bulmak. Yani bu, sadece gelenek değil, aynı zamanda akıllıca bir kurumsal strateji olarak görülüyor (1).
Japonya’da pek çok esnaf yaşadığı evin birinci katının bir kısmını dükkan olarak kullanır. Günümüzde de bu usul sürmektedir (2).
Takarazuka adlı kaplıcalar kentinde kurulmuş ünlü tiyatro kumpanyasının tüm oyuncuları kadındır. Erkek rollerini, erkeksi bir ses ve duruş sergilemek için özel olarak eğitilen kadınlar oynar, seyircileri de büyük oranda kadınlardan oluşur (3).
Yararlanılan Kaynaklar
(1) https://www.instagram.com/p/DJZBI54sXzF/?igsh=MTNpYnFtbzJ4ZWM0Mw==
(2) Bir Kedi Bir Adam İki Kadın, Cuniçiro Tanizaki, İthaki Yayınları, 2022. Sayfa 106.
(3) A.g.e., sayfa 115.
Leave A Reply