15 yaşına kadar kullanılan ders kitapları incedir. Matematik ve fen için yılda yaklaşık 10 konu işlenir. Amerika’da bu sayı 30 veya 40’tır. Japon öğretmenler öğrenciler konuya hakim olana kadar bir sonraki konuya geçmezler. Her konu derinlemesine işlendiğinden sonraki yıllarda aynı kavramları tekrar tekrar öğretmeleri gerekmez. Hükümet kapsanması gereken en ufak içeriği tanımlamakla da ilgilenir. Her konudaki müfredat dar ama derindir. Herkesin anlayıp birlikte ilerleyebilmesi gözetilir. Öğretmenler, yapabilecekleri en iyi dersleri yapmaya çalışırlar. Dersler arasında 10 ila 15 dakikalık bir mola vardır ve her dersin sonunda öğretmen öğrencilerle bireysel olarak konuşur. Bir öğrenci belirli bir derste zorlandığında ve ebeveynleri onlara yardım edemediğinde okuldan sonra devam etmek için derslere girer. Üniversiteye giriş için çalışan hemen hemen herkes dershaneye gider. Dershane, sosyal bir aktivite ve yeni arkadaşlar edinebilecekleri bir yer olarak görülür.
Yayoi Kusama, İstanbul Havaalanı’nda.
Fotoğraf: Füsun Kavrakoğlu, 2025.
1990’ların başında öğrencilerin hepsi cumartesi günü de okula devam etti ve daha fazla çocuk dershaneye gitti. Japon hükümeti, öğrencilerin çok çalıştıklarından ve kendi kendilerine öğrenme ve düşünme yeteneklerinden yoksun olduklarından endişe duymaya başlayınca, 1990’ların sonunda 2000’lerin başında müfredatı üçte bir oranında azalttı, cumartesi günleri okula gitmeyi kaldırdılar, öğrencilere kendi ilgi alanlarına göre çalışmalarını sürdürmeleri için zaman bulacakları bir Entegre Çalışmalar dönemini başlattılar (Japan’s Integrated Studies Reform). Program amacı, öğrencilerin bağımsız çalışmasına ve bireyselliklerini teşvik etmek için bilgi alanlarını takip etmelerine izin vermekti. Çözülmesi gereken problemler ve araştırılacak sorular bu durumda çocuklara kalmıştı.
Zaman içinde motivasyon düşüşü görüldü, düşüş en çok daha yoksul gençler arasında görüldü. 2003 PISA sonuçları Japonya’nın okuma puanlarının düştüğünü gösterdi. Hükümet yavaş yavaş matematik ve Japoncaya ayrılan saatleri artırmaya başladı ve 2011’de reformların çoğu tersine çevrildi. Rahat eğitim frenlendi, daha önce müfredattan çıkarılan materyaller yeniden dahil edildi, cumartesi okullarını yeniden uygulamaya koydu. Ders kitapları kalınlaştırıldı, Entegre Çalışmalar’a harcanan saatler azaltıldı.
Japon öğrencilerin 2000 ve 2012 yıllarında doldurdukları anketlere göre, bu dönemde okuldan memnuniyetleri dünyanın herhangi bir ülkesinde olduğundan daha fazla arttı ve problem çözme testlerinde Japon öğrenciler, PISA liste başı Şangay dahil olmak üzere neredeyse tüm diğer ülkelerden daha başarılı oldular.
(Konu ile ilgili daha önce
Japonya’da Üniversite,
Japonya 124 Japon Eğitiminde Cesur Değişim,
Japonya 102 Japonya’da Okuma Yazmaya Dair yazılarımız yayınlanmıştı.)
Yararlanılan Kaynak
Dahiler Ülkesi, Lucy Crehan, Epsilon Yayınevi, 2022. Sayfa 118-124, 304.
Leave A Reply