Bir Arnavut atasözü: “Akıl insanın külahında bir çividir, yumruk yemeden içeri girmez.”
Balkanlar, Pax Romana – Roma Barışı (MÖ 27 – MS 180) olarak adlandırılan dönem dışında devamlı katliamlara, sürgünlere, göçe zorlamalara sahne olan bir bölge olmuştur.
Sınırları dışında kalan ırkdaşlarının yaşadığı yerlerin kendilerine ait olduğunu iddia eden irredentist yaklaşım Balkan devletlerinin hepsinde egemendir. Bu yaklaşım, “milli” addedilen toprakları geri almayı, yeniden birleştirmeyi hedefler. Bulgarlar Çar Simeon’u, Yunanlılar Bizans’ı, Karadağlılar ve Sırplar ise 1389’da Kosova’da son bulan Stefan Duşan’ın devletini özler/hedeflerler.
Balkanlar’da sorun çoktur: Sorunlu bölgeler deyince günümüzde Romanya hudutları içinde olan Transilvanya, Romanya ile Macaristan arasında; Kosova, Sırbistan, Arnavutluk ve bağımsız Kosova arasında; Makedonya, Yunanistan, Bulgaristan ve Makedonya Cumhuriyeti arasında sorun olan bölgelerdir.
Ekim 2018’de Kosova’yı ziyaret ederken izlemiş olduğumuz güzergah.
Kosova’nın MÖ 4 binli yıllardan beri Arnavutların vatanı olduğu öne sürülüyor. 6.-7. yüzyıllarda bölgeye Sırp göçleri başlamış. Sırplar Bizans ile mücadeleleri neticesinde bir devlet kurmayı başarmışlar. Kosova’nın bir kısmı, 1170’de Stefan Nemandiya’nın kurduğu Ortaçağ Sırp Devleti’nin bir parçası olmuş. Bölgenin Sırplar tarafından tamamen ele geçirilmesi ise 1216 tarihinde gerçekleşmiş.
Kuzey Sırbistan’a hükmeden Lazar Hrebelyanoviç, 1388 yılında bir Osmanlı birliğini Ploçnik’te yenilgiye uğratmıştı. Lazar, Bosna kralı ve Bulgar kralı ile de ittifak yapınca Murat (Hüdavendigar), 1389 yazında Kosova’ya doğru harekete geçti. Kosova’da gerçekleşen karşılaşmada Lazar ve I. Murat hayatını kaybetti ama Osmanlı ordusu zafer kazandı.
1389 Kosova Savaşı’ndan sonra Kosova’da Arnavut nüfusun çoğunluk hale gelmesi, Sırp milliyetçiliğinin gözünde, işgali Osmanlı emrinde gerçekleştirdiği düşünülen Müslüman Arnavutlara karşı giderek ırkçı tepkilerin doğmasını getirmiştir. Oysa Arnavutlar ve Boşnaklar da Bulgarlar ve Macarlar gibi 1389 meydan savaşında Osmanlı ordusuna karşı Sırpların safında çarpışmışlardır.