İngiliz Kraliyet ailesinin elinde bulunan ve Hindistan’dan getirilmiş olan dünyanın en kıymetli mücevherlerinden biri sayılan Kuh-i Nur.
İngiltere Başbakanı David Cameron, 2010 yılında Hindistan’a düzenlediği bir ziyarette, basın mensuplarına, elması geri vermenin “pratiği olmayan bir teamül” olacağını söyleyerek, “Eğer birine evet derseniz, bir de bakmışsınız ki British Museum boşalmış” ifadelerini kullanmıştı.
Farsçada ismi Nur Dağı anlamına gelen elmas 13. yüzyılda Hindistan’ın güneydoğusundaki Golconda madeninde bulunmuştu. Başlangıçta 186 karat olan elmas, defalarca el değiştirerek Anglo-Sih Savaşı sonrasında İngiltere’nin eline geçmişti. O dönemde elmasın sahibi olan Mihrace Ranjit Singh‘in, elmasın Puri‘deki Jagannath Tapınağı’na bağışlanmasını vasiyet ettiği ileri sürülüyordu. 1851’de İngiltere’de sergilenmeye başlanan elmas, kesimi nedeniyle beklenen ilgiyi görmeyince kraliçenin emriyle yeniden kesildi. Kesim sırasında yüzde 40’nı yitiren elmas daha sonra Kraliçe Elizabeth’in tacını süsledi. Elmasın yer aldığı taç, en son 2022’de Kraliçe Elizabeth’in tabutu üzerinde görüntülenmişti. Elmas, günümüzde tarihi Londra Kulesi’nde sergileniyor (1).
Fotoğraf: Anadolu Ajansı
Hindistan’da 6. yüzyıl gibi erken bir dönemde bile eritilip şekillendirilen çelik üretilebiliyordu. Araplar çelik işini Hindistanlılardan öğrenmişlerdi. Hindistan’da üretilen kılıçlar efsaneleşmişti. 18. yüzyılın sonunda metalurji sanayii yok edilmiş, ancak 1912’de ilk modern çelik imalathanesi üretime başlayabilmişti. Hindistan’da üretilen çeliğin iki büyük alıcısı hükümet ve demiryollarıydı ve her ikisi de İngilizlerin kontrolündeydi. İngiliz Çelik Standartları Şartnamesi’ne göre Hindistan’da üretilen çelik İngiltere’ye satılamıyordu, İngiltere Hindistan’ın başka ülkelere çelik ihracatı yapmasına da kısıtlama getirmişti. Sanayisizleştirme, İngilizlerin kasıtlı uyguladıkları bir siyasetti. İngiliz sanayii Hindistan’ı ele geçirmişti. Hindistan’dan İngiltere’ye akan para, İngiliz sanayii için sermaye oluşturmuş ve Sanayi Devrimi’ni finans kaynaklarından biri olmuştu (2).
Hindistan’da İngilizlerin istihdam ettiklerinin %25’ini İskoçlar oluşturuyordu. Sir Walter Scott Hindistan için “İskoçya’nın para kasası” demişti (3).
Yararlanılan Kaynak
(1) Hindistan Kuh-i Nur Elmasını Yeniden Sahiplendi, aa.com.tr
(2) Utanç İmparatorluğu: İngilizler Hindistan’da Ne Yaptı?, Shashi Tharoor, Kronik Kitap, 2023. Sayfa 65.
(3) A.g.e., sayfa 66.
Leave A Reply